|
ÖZET: Fiilen işyeri olarak kullanılan taşınmazların tapuda konut olarak kayıtlı olması, emlak ve çevre temizlik vergilerinin mesken üzerinden alınmasına yol açmaktadır. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, mimarlık, mühendislik, avukatlık, arabuluculuk, diş hekimliği gibi çeşitli meslek gruplarının bu tür taşınmazları işyeri olarak kullanmasına rağmen, tapuda konut olarak görünmeleri nedeniyle yanlış bir vergilendirme yapıldığını ortaya koymuştur. Emlak Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu tür durumların vergi değerini etkileyen sebepler arasında sayıldığını belirtmektedir.
Konutun bir kısmının veya tamamının iş yeri olarak kullanılması durumunda, bu taşınmazların yeni duruma göre vergilendirilmesi gerekmektedir. 1319 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, işyeri olarak kullanılmaya başlanan konutlar için emlak vergisi bildiriminin yapılmasını ve takip eden bütçe yılından itibaren iş yeri oranı üzerinden vergilendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, bu iş kollarının kullandığı taşınmazların doğru bir şekilde tespit edilerek, emlak ve çevre temizlik vergilerinin fiili duruma uygun olarak tahakkuk ettirilmesi ve tahsil edilmesi önem arz etmektedir. Bu süreç, yerel yönetimlerin vergi gelirlerini artırmak ve adil bir vergilendirme sağlamak açısından kritik bir adımdır. |
BULGU: Fiilen İşyeri Olarak Kullanılan Taşınmazların Tapuda Konut Olarak Kayıtlı Olması Nedeniyle Emlak Vergilerinin ve Çevre Temizlik Vergilerinin Mesken Üzerinden Alınması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mimarlık, mühendislik, avukatlık, arabuluculuk, diş hekimliği, özel muayenehane, serbest muhasebeci, danışmanlık ve müşavirlik gibi iş kolları tarafından işyeri olarak kullanılan bina veya bağımsız bölümlere ilişkin emlak vergilerinin işyeri üzerinden alınması gerekirken bu yerlerin tapuda konut olarak gözükmesi nedeniyle mesken olarak vergilendirildiği, ayrıca çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden Belediyece tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 33’üncü maddenin 3’üncü fıkrasında bir binanın tamamının veya ikamete mahsus mahallerden bir kısmının kullanılış tarzının değiştirilerek ticaret veya sanat icra edilen yer haline getirilmesi, vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılmıştır.
Bu itibarla, konutun ikamete mahsus mahallerinden tamamının veya bir kısmının iş yeri haline dönüştürülmesi durumunda vergi değerini tadil eden sebep söz konusu olacak ve nitelik itibarıyla iş yeri kapsamında değerlendirilerek yeni duruma (iş yeri) göre vergilendirilmesi gerekecektir.
1319 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca söz konusu taşınmaz için bütçe yılı içinde yeni duruma göre emlak vergisi bildirimi verilmesi ve meskenin iş yeri olarak kullanılmaya başlandığı tarihi izleyen bütçe yılından itibaren iş yerlerine ait oran üzerinden vergilendirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesine göre, söz konusu yerlerin çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden Belediyece tahsil edilmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla bahsi geçen iş kollarınca iş yeri olarak kullanıldığı halde Belediye tarafından mesken olarak vergilendirilen yerlerinin tespitlerinin yapılıp işyeri olarak revize edilerek, emlak vergileri ile çevre temizlik vergilerinin fiili duruma göre tahakkuk ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.