ÖZET: Belediyenin akaryakıt alımlarında, 2024 yılı için yapılan denetimlerde, fiyat farkı ödenmesine rağmen ek kesin teminat alınmadığı belirlenmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 43. maddesi, sözleşmenin yerine getirilmesini güvence altına almak amacıyla ihale bedelinin %6’sı oranında kesin teminat alınmasını şart koşmaktadır. Ayrıca, 4735 sayılı Kanun’un 12. maddesi, fiyat farkı ödenecek işlerde sözleşme bedelindeki artışın %6’sı oranında ek kesin teminat alınmasını öngörmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri de, ek kesin teminatın hesaplanmasında mevcut kesin teminat tutarının dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, ihale sürecinde sözleşme imzalanmadan önce kesin teminat alınması zorunludur. Eğer sözleşmede fiyat farkı ödenmesi öngörülüyor ve bu durum sözleşme bedelinde artışa neden oluyorsa, ek kesin teminat alınması da gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde, belediyenin akaryakıt alımı için 1.014.408,00 TL fiyat farkı ödemesi gerçekleştirmesine rağmen, 60.864,48 TL tutarında ek kesin teminat alınmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.

BULGU: Fiyat Farkı Ödemelerinden Ek Kesin Teminat Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin akaryakıt alımlarında fiyat farkı ödenmesine rağmen ek kesin teminat alınmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesin Teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde; “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.” denilmektedir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Ek Kesin Teminat” başlıklı 12’nci maddesinde; “Fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı olarak ödenecek bedelin, sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi halinde bu artış tutarının % 6 ‘sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminat hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabilir.” ifadesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 18.6.1.’inci maddesinde de; “Hukuki bir zorunluluk ya da gereklilik bulunmamasına rağmen, 4734 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinde öngörülen oranlar dikkate alınarak hesaplanan tutarın üzerinde kesin teminat veren istekliye, 4735 sayılı Kanun kapsamında yüklenici sıfatıyla fiyat farkı veya iş artışı şeklinde ödeme yapılacak olması halinde, ek kesin teminat tutarı verilen kesin teminat tutarı dikkate alınarak belirlenir” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanmadan önce, ihale üzerinde kalan istekliden sözleşme bedelinin %6’sı oranında kesin teminat alınmalıdır. Sözleşmede fiyat farkı ödenmesi öngörülmüş ve bu durum sözleşme bedelinde artış meydana getirmiş ise kesin teminat tutarının dışında artış tutarının %6’sı oranında ek kesin teminat alınması gerekmektedir.

Yapılan incelemede; Belediyenin 2024 yılı için gerçekleştirdiği akaryakıt alımı işinde 1.014.408,00 TL fiyat farkı ödenmesi ve sözleşme bedelinde artış söz konusu olmasına rağmen 60.864.48 TL ek kesin teminat alınmadığı tespit edilmiştir.