ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin akaryakıt alımında fiyat farkı ödemeleri için ek kesin teminat alınmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 43. maddesi gereğince, ihale bedelinin %6’sı oranında kesin teminat alınması zorunludur. Ayrıca, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 12. maddesi, fiyat farkı ödemeleri için ek kesin teminat alınmasını ve bunun hakedişlerden kesinti yoluyla karşılanabileceğini belirtmektedir.

İlgili belgelerde, ihale bedelinin 15.175.200,00 TL olduğu ve yüklenici firmadan sözleşme imzalanmadan önce 911.000,00 TL tutarında kesin teminat alındığı, ancak fiyat farkı olarak hesaplanan 2.351.228,28 TL için ek kesin teminat alınmadığı tespit edilmiştir. Yüklenici firmadan alınan kesin teminat, fiyat farkı için gerekli olan 141.073,70 TL’lik ek kesin teminatı karşılamamaktadır. Bu durum, mevzuata aykırı bir durum teşkil etmektedir.

İdare, bu bulguya katıldığını belirtmiş ve gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütte bulunmuştur. Mal alım ihalelerinde, fiyat farkı ödemeleri için %6 oranında ek kesin teminat alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu uygulama, ilgili mevzuatın gerekliliklerini yerine getirmek ve güvence sağlamak açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Fiyat Farkı Olarak Ödenecek Bedel İçin Ek Kesin Teminat Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Açık ihale usulü ile tedarik edilen ve cari yılda fiyat farkı ödemesinin yapıldığı “2024 Yılı Akaryakıt Alımı”nda, fiyat farkı olarak ödenecek bedel için ek kesin teminat alınmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde; taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak maksadıyla, sözleşmenin yapılmasından evvel ihale üzerinde kalan istekliden, ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı belirtilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Ek kesin teminat” başlıklı 12’nci maddesinde ise; fiyat farkı olarak ödenecek bedelin %6’sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınacağı ve ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabileceği ifade edilmiştir.

Mevzubahis mal alımına dair belgeler incelendiğinde; ihale bedelinin 15.175.200,00 TL olduğu ve yüklenici firmadan sözleşme imzalanmadan evvel 911.000,00 TL (ihale bedelinin %6’sı 910.512,00 TL) tutarında kesin teminat mektubu alındığı, ancak fiyat farkı olarak hesaplanan tutar 2.351.228,28 TL için ise ek kesin teminat alınmadığı tespit edilmiştir. Yüklenici firmadan, ihale bedelinin %6’sından 488 TL (911.000,00 TL-910.512,00 TL) tutarında fazla alınan kesin teminat, fiyat farkı olarak hesaplanan bedele binaen alınması icap eden 141.073,70 TL’lik ek kesin teminat tutarını karşılamamakta olup bu vaziyet mevzuata aykırı bir hal teşkil etmektedir.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup mevzubahis hususta gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Mal alım ihalelerinde, fiyat farkı olarak hesaplanan tutarın %6’sı oranında ek kesin teminat alınması ve bu suretle lazım gelen güvencenin sağlanması gerekmektedir.