|
ÖZET: İhale edilen “Kent Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralama İşi” kapsamında, fiyat farkı hesaplamaları için gerekli ağırlık oranlarının belirlenemediği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre, fiyat farkı hesaplamalarının, ihale dokümanlarında belirtilen sabit katsayılar üzerinden yapılması zorunludur. Ancak, yapılan incelemelerde, ihale dokümanında bu katsayıların nasıl belirleneceğine dair herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.
İhalede, 6 adet taşıtın yakıt hariç, 33 adet taşıtın yakıt dahil kiralandığı belirtilmiş, ancak yaklaşık maliyet cetvelinde yalnızca taşıtların çalışma süreleri ve birim fiyatları yer almıştır. Yakıt tutarları gibi diğer kalemlerin eksikliği, ağırlık oranlarının hesaplanmasını imkânsız hale getirmiştir. Kamu İdaresi, gelecekteki ihalelerde bu tür eksikliklerin giderileceğini ve gerekli bilgilerin sağlanacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, fiyat farkı hesaplamalarında kullanılacak sabit katsayıların, işin niteliğine uygun şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanlarında açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Bu durum, ihale süreçlerinin şeffaflığı ve hesap verebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Fiyat Farkı Verilen Hizmet Alımı İşinde Ağırlık Oranlarının Hesaplamasının Mümkün Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından birim fiyatlı olarak ihale edilen “Kent Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralama İşi” nde ağırlık oranları üzerinden fiyat farkı verileceği belirtilmesine rağmen ihale dokümanında ağırlık oranlarının nasıl belirlendiğine ilişkin herhangi bir tespite yer verilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’da, idarelerin 4734 sayılı Kanun’a göre götürü bedel veya birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edecekleri hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı hesabına ait işlemlerin bu Esaslar’a göre yürütüleceği ve idarelerin hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplayabilmeleri için, söz konusu ihalelerin idari şartname ve sözleşmelerine bu Esaslar’da yer alan hükümleri koymalarının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Aynı Esaslar’a göre fiyat farkı hesabında kullanılacak formülde yer alan a1, a2, b1, b2 ve c sabit katsayılarından biri, birkaçı veya tamamının, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde ihaleden önce idarece belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu sabit katsayıların sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçeyle değiştirilemeyeceği, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu sabit katsayıların her birinin neyi ifade ettiği yine Esaslar’da düzenlenmiştir.
Buna göre; a1; haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, a2; haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, b1; akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, b2; diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, b3; malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, c; makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade etmektedir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ağırlık oranları üzerinden fiyat farkı verilen işlerde, ağırlık oranlarına ilişkin ilgili işin sözleşmesinde belirtilen sabit katsayılar işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde yaklaşık maliyetler üzerinden belirlenmeli ve bu sabit katsayılar sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir sebeple değiştirilmemelidir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından birim fiyatlı olarak ihale edilen “Kent Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralama İşi” kapsamında 6 adet taşıtın yakıt hariç 33 adet taşıtın yakıt dahil bir biçimde kiralandığı, ihale kapsamında b1, b2, b3 ve c ağırlık oranları üzerinden fiyat farkı verilmesi öngörüldüğü ancak yaklaşık maliyet piyasa araştırma cetvelinde yalnızca taşıtların çalışma süreleri ile birim fiyatlarının belirtildiği, taşıtların harcayacağı tahmini yakıt tutarları da dahil olmak üzere başka bir kaleme yer verilmediği, yaklaşık maliyet piyasa araştırma cetvelindeki kalemler üzerinden söz konusu ağırlık oranlarının belirlenmesinin mümkün olamayacağı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, İdare tarafından fiyat farkı hesaplanacak hizmet alımı ihalelerinde, yaklaşık maliyet hesaplama cetvelinde kullanılacak girdilere ilişkin verilere yer verilmesi için tüm birimlere bilgi verilmiş olduğu bundan sonra yapılacak hizmet alım ihalelerinde gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından fiyat farkı hesaplanacak ihalelerde, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde hesaplamada kullanılacak ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların belirlenmesi için yaklaşık maliyet hesaplama cetvelinde kullanılacak girdilere ilişkin verilere yer verilmesi gerekmektedir.