|
ÖZET: Fon gelirlerinden kamu idaresine ayrılan payların muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. 3294 sayılı Kanun çerçevesinde Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü için her yıl tahsis edilen %5’lik payın, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda düzgün bir şekilde izlenmediği görülmüştür. Bu durum, ilgili fonların muhasebe sistemine uygun olarak kaydedilmemesi nedeniyle mali tabloların eksik görünmesine yol açmıştır.
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nun 4. maddesi gereği, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne tahsis edilen fon gelirlerinin %5’i, projeler ve hizmetler için kullanılmak üzere Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na aktarılmaktadır. Ancak, 2021 yılından itibaren toplam 644.277.954,25 TL tahsis edilen fonun yalnızca 258.923.724,54 TL’sinin aktarılması, 385.354.229,71 TL’sinin ise henüz aktarılmaması, muhasebe işlemlerinin eksik yürütüldüğünü göstermektedir. Kamu İdaresi, hatalı muhasebeleştirme işlemlerinin düzeltilmesi için gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Fon gelirlerinden Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü için ayrılan payların düzgün bir şekilde takip edilebilmesi adına, bu payların 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda izlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Fon Gelirlerinden Kamu İdaresi İçin Ayrılan Payların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğüne çeşitli projeler için 3294 sayılı Kanun uyarınca her yıl Fon hesabından tahsis edilen %5’lik payın 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda takip edilmediği görülmüştür.
3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nun 4’üncü maddesinde; Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından engellilere ve yaşlılara yönelik olarak hazırlanan veya hazırlatılan projeler ile yapım ve kiralama işleri ve anılan Genel Müdürlüğün bu konudaki faaliyetlerine yönelik olarak kullanılmak üzere, Fon gelirlerinin %5’e kadarının Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu Kurulu kararıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı emrine tahsis edileceği hüküm altına alınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun geçici 11’inci maddesinin değişik üçüncü fıkrasında fonların muhasebesinin de bu Kanun’un öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütüleceği ifade edilmiştir. Uygulamada fonların muhasebe iş ve işlemleri için Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan genel bütçeye ilişkin hesap planları kullanılmaktadır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 77/A maddesinde; 135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabı’nın, kamu idarelerinin tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığınca değerlendirilen mali kaynaklarından dolayı anılan Bakanlıktan olan alacaklarının izlenmesi için kullanılan bir hesap olduğu belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 194’üncü maddesinde ise 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın, nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince mahallî idareler ve fonlar ile diğer kamu idarelerine aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede 2021 yılından itibaren Fon gelirlerinin %5’e kadarının engelli ve yaşlılara yönelik çeşitli proje ve ihtiyaçlarda kullanılmak üzere Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğüne tahsis edildiği, son dört yıl içerisinde tahsis edilen toplam fon kaynağının 644.277.954,25 TL olduğu, tahsis edilen kaynağın 258.923.724,54 TL’sinin ilgili Genel Müdürlüğe aktarıldığı, 385.354.229,71 TL’sinin ise henüz aktarılmadığı, söz konusu tahsis ve aktarma işlemlerinin 135.10 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabı’nda izlendiği tespit edilmiştir.
Fon gelirlerinden %5’lik pay ayırma işlemi 3294 sayılı Kanun uyarınca yapılmakta olup Fon hesabından ilgili Genel Müdürlüğe her yıl tahsis edilen ve aktarılan payların ilgili yükümlülük hesaplarında takip edilmemesi, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın mali tablolarda eksik görünmesine sebebiyet vermiştir.
Kamu İdaresi hatalı muhasebeleştirme işlemlerinin düzeltilmesine yönelik çalışmaların yapılacağını belirtmiştir.
Fon gelirlerinden Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü için ayrılan payların fon muhasebesinde takibinin sağlanabilmesi için söz konusu payların 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.