|
ÖZET: Garanti süresi ile kesin teminat mektubu arasındaki uyumsuzluk, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. 1.749.700,00 TL bedelli “Makine Parkında Bulunan Araç ve İş Makineleri İçin Lastik Alımı, Kaplaması, Tamiri ve Değişimi” ihalesinde, teknik şartnamede belirtilen 45.000 kilometre yıpranmama garantisi, yükleniciden alınan kesin teminat mektubunun süresiyle örtüşmemektedir. Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri gereği, kesin teminat mektuplarının süresi, garanti süresi dikkate alınarak belirlenmelidir. Ancak, mevcut durumda, teminat mektubunun geçerlilik süresi 31.12.2024 ile sınırlıdır, bu da garanti süresinin sona erdiği tarihten önce geçerliliğini yitireceği anlamına gelmektedir.
İhale belgeleri ve yıllık kilometre dökümleri incelendiğinde, kaplama lastiklerinin yıllık ortalama 15.000-22.500 kilometre katettiği ve bu mesafenin en az 2 yıllık bir garanti süresine tekabül ettiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, 45.000 kilometre yıpranmama garantisi, 20.03.2026 ve 11.07.2026 tarihleri arasında geçerlidir. Ancak, yükleniciden alınan kesin teminat mektubunun süresi bu garantiyi karşılamamaktadır. İdare, yeni ihalelerde uygun süreli kesin teminat mektupları alınmaya başlandığını belirtse de, mevcut ihale için mevzuata aykırılık devam etmektedir. Sonuç olarak, garanti süresi öngörülen mal alımlarında, alınacak kesin teminat mektubunun süresinin, belirlenen garanti süresiyle uyumlu olması gerekmektedir. İhale dokümanında belirtilen garanti şartlarını karşılayacak şekilde kesin teminat mektubu alınması, mevzuatın gerekliliğidir. |
BULGU: Garanti Öngörülen Mal Alım İhalesinde Alınan Kesin Teminat Mektubu Süresinin Hesaplanan Garanti Süresini Karşılamaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
1.749.700,00 TL bedelli “Makine Parkında Bulunan Araç ve İş Makineleri İçin Lastik Alımı, Kaplaması, Tamiri ve Değişimi” mal alım ihalesinde; teknik şartnamede kaplama lastiklerle alakalı 45.000 kilometre (km) yıpranmama garantisi (ortalama katedilen mesafe hesabıyla asgari 2 yıla tekabül etmektedir) öngörülmesine rağmen, yükleniciden alınan kesin teminat mektubunun bu garantiyi süre olarak karşılamadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde istinaden hazırlanmış olan Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 54’üncü maddesinin altıncı fıkrasında; kesin teminat mektuplarının süresinin, garanti süresi öngörülen alımlarda, garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmüne göre, tedarike dair garanti belirlenmiş olan mal alım ihalelerinde, yüklenicilerden, alınan mal için belirlenmiş veyahut asgari olarak hesaplanabilen garanti süresinden daha kısa süreli kesin teminat mekubu alınamayacağı anlaşılmaktadır.
İşe ait ihale belgeleri ve vasıtaların yıllık kilometre dökümleri incelendiğinde; teknik şartnamenin 3.4 maddesinde; “… Yapılan kaplama lastiklerde en az 45 bin kilometre yıpranmama garantisi verilecektir.” ifadesinin yer aldığı, bu garanti her ne kadar bir süreden ziyade katedilen mesafeye dair olsa da; kaplama lastikleri kullanan vasıtaların yıllık katettiği km ortalama 15.000-22.500 arasında olduğundan mütevellit 45.000 km mesafenin asgari 2 yıllık bir garanti süresine tekabül ettiği, kaplama lastiklere dair kabullerin 20.03.2024 ve 11.07.2024 tarihlerinde olmak üzere 2 defada yapıldığı, asgari 2 yıla tekabül eden 45.000 km yıpranmama garantisinin 20.03.2026 ve 11.07.2026’ya kadar devam ettiği, ancak yükleniciden alınan kesin teminat mektubunun ise 31.12.2024’e kadar muteber olduğu tespit edilmiştir. Garanti taahhüdünün yerine getirilmesinde güvence mahiyetindeki kesin teminat mektubunun, yıllık katedilen mesafe üzerinden asgari olarak hesaplanan garanti süresinden daha kısa meriyete sahip olması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, yeni yapılan ihalelerde öngörülen garanti sürelerini karşılayacak süreli kesin teminat mektupları alınmaya başlandığı ifade edilmiş olsa da; yeni ihalelerdeki garanti süresi-kesin teminat mektubu süresi uyumuna dair herhangi bir belge cevapta sunulmamış, bu ihaledeki hesaplanan garanti sürelerini karşılayacak yeni bir kesin teminat alınmamış ve mevzuata aykırı hal ortadan kaldırılmamıştır. Tedarik edilen mal için doğrudan süre şeklinde yahut süre olarak hesaplanabilecek farklı şekilde bir garantinin öngörüldüğü ihalede; alınacak olan kesin teminat mektubunun süresi, öngörülen garanti süresine göre belirlenmelidir.
İhale dokümanında garanti öngörülmüş olan mal tedarikinde, bu garantiyi karşılayacak süreli kesin teminat mektubu alınması gerekmektedir.