ÖZET: Garanti süresi devam eden bir mal alım ihalesinde kesin teminatın tamamının yükleniciye iade edilmesi, mevzuata aykırı bir durum olarak tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Avrupa Birliği Natmed Projesi çerçevesinde gerçekleştirilen “Bulut Platformdan Vana Yönetimi” ihalesinde, teknik şartnamede belirtilen garanti süresinin 07.08.2027 tarihine kadar sürdüğü halde, alınan kesin teminatın tamamı ihale sonrası yükleniciye geri verilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre, garanti süresi öngörülen mal alımlarında, yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksiz belgesi sunması durumunda, kesin teminatın yarısının garanti süresi sona erdikten sonra iade edilmesi gerekmektedir. Ancak incelemelerde, belirtilen şartların ihlal edildiği ve kesin teminatın süresi dolmadan geri verildiği görülmüştür.

İdare, sehven yapılan bu işlemi düzeltmek amacıyla, 21.05.2025 tarihli yazı ile yükleniciden gerekli teminatın talep edildiğini belirtmiştir. İhale dokümanında garanti süresi belirlenmiş mal alımlarında, kesin teminatın tamamının bu süre sona ermeden yükleniciye iade edilmemesi gerektiği vurgulanmalıdır.

BULGU: Garanti Süresi Öngörülen Mal Alım İhalesinde Garanti Süresi Devam Etmesine Rağmen Kesin Teminatın İade Edilmiş Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Avrupa Birliği Natmed Projesi kapsamındaki mükellefiyetin ifa edilmesi için gerçekleştirilen “Bulut Platformdan Vana Yönetimi” mal alım ihalesinde, teknik şartnamede öngörülen garanti süresi devam etmesine rağmen, alınmış olan kesin teminatın tamamının yükleniciye iade edildiği görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde; taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; yapım işleri haricindeki işlerde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısının, garanti süresi dolduktan sonra kalanının, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamının yükleniciye iade edileceği ifade edilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre, garanti süresi öngörülen mal alım ihalelerinde yüklenicinin; taahhüdünü ifa etmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksiz belgesi getirmesi halinde kesin teminatın yarısının, garanti süresi nihayete erdikten sonra ise kesin teminatın kalan yarısının iade edilmesi lazım geldiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; işe ait teknik şartnamenin “A. Genel Şartlar” başlıklı kısmının 15’inci maddesinde; “Cihazlar üretim hatalarına karşı 3 yıl garantili olmalıdır.” ifadesinin yer aldığı, işe dair kabulün 07.08.2024 tarihinde yapıldığı, cihazların garanti süresinin 07.08.2027 tarihine kadar devam ettiği ve bu vaziyete rağmen alınan kesin teminatın tamamının, kabul akabinde yükleniciye iade edildiği tespit edilmiştir. Garanti taahhüdünün yerine getirilmesinde güvence mahiyetindeki kesin teminatın, garanti süresi bitmeden yükleniciye iade edilmiş olması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

İdare tarafından verilen cevapta, tedarik edilen mala dair öngörülen garanti süresi dolmadan sehven iade edilen kesin teminatın, 21.05.2025 tarihli ve 1716 no.lu yazı ile yükleniciden talep edildiği ifade edilmiştir. Mevzubahis talep işlemi neticelendirilerek yükleniciden garanti süresini karşılayacak kesin teminatın, nakdi veyahut teminat mektubu şeklinde geri alınması sağlanmalı ve mevzuata uygunluk tesis edilmelidir.

İhale dokümanında garanti süresi belirlenmiş olan mal tedariklerinde, kesin teminatın tamamının bu süre nihayete ermeden yükleniciye iade edilmemesi gerekmektedir.