ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, gayrimaddi hak alımları çerçevesinde gerçekleştirilen plan proje alımının, haklar hesabına kaydedilmediğini ve amortisman ayrılmadığını ortaya koymaktadır. 830-06-03-20-02 hesap kodunda yer alan 647.086,8 TL tutarındaki alımın, 260-02-02-00 Haklar Hesabı Plan-projeler koduna kaydedilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılması gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Ayrıca, 04.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’ne göre, 260 Haklar hesabına kaydedilen duran varlıkların yıl sonunda maliyet bedeli üzerinden %100 amortismana tabi olduğu ifade edilmektedir. Ancak yapılan incelemeler, 2021 yılında söz konusu plan proje alımının haklar hesabına kaydedilmemesi ve amortismana tabi tutulmamasının, mali tablolarda önemli eksiklikler yarattığını göstermektedir. Bu durum, finansal raporlamada şeffaflık ve doğruluk açısından sorunlar doğurabilir.

BULGU: Gayrimaddi Hak Alımları Kapsamında Yapılan Plan Proje Alımının Haklar Hesabına Kaydedilmemesi ve Amortisan Ayrılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlığın 2021 yılı işlemleri arasında yer alan ve 830-06-03-20-02 hesap kodunda kayıtlı bulunan 647.086,8 TL tutarındaki plan proje alımının, 260-02-02-00 Haklar Hesabı Plan -projeler koduna kaydedilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Haklar Hesabının işleyişi başlıklı 195’inci maddesinde:
” (1) Haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen haklar bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.”
268 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı/hesabın işleyiş başlıklı 203’üncü maddesinde:
“…a) Alacak
1) Yıl sonunda maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir..” denilmektedir.
04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Amortisman Ve Tükenme Payları konulu 47 sayılı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ve eklerine göre 260 Haklar hesabına kaydedilen duran varlıklar yılsonunda maliyet bedeli üzerinden %100 amortismana tabidir.
Yapılan incelemede 2021 yılında 830-06-03-20-02hesap kodunda kayıtlı 647.086,8 TL tutarındaki plan proje alımının 260-02-02-00 Haklar Hesabı Plan-projeler hesap koduna kaydedilmemesi ve amortismana tabi tutulmamasının mali tablolarda eksikliğe neden olmaktadır.