|
ÖZET: Gayrimaddi hak alımlarının muhasebeleştirilmesi konusunda önemli bir bulguya ulaşılmıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin gayrimaddi hak alımlarını 260 – Haklar Hesabı yerine 630 – Giderler Hesabında kaydettiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210. maddesi, bu tür harcamaların 260 – Haklar Hesabında izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 268. maddeye göre, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir.
Bu bağlamda, idarenin yazılım, güvenlik duvarı ve program alımları için toplamda 270.065,00 TL tutarındaki harcamalarını yanlış bir hesapta muhasebeleştirdiği anlaşılmaktadır. İdare, bu durumla ilgili olarak yazılı bir cevap vererek, belirtilen hususların düzeltileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, gayrimaddi hak alımlarının 260 – Haklar Hesabında izlenmesi ve bu varlıklar için %100 amortisman uygulamasının bir yıl süreyle gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Gayrimaddi Hak Alımlarının Haklar Hesabında Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Gayrimaddi hak alımlarının 260- Haklar Hesabı yerine 630- Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210’uncu maddesinde 260- Haklar Hesabına ilişkin olarak; “Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Mezkûr Yönetmelik’in 268- Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğinin belirlendiği 215’inci maddesinde ise bu hesabın maddi olmayan duran varlıklar hesabı içerisinde yer alan duran varlıklara ilişkin amortisman tutarlarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliği 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında tutarına bakılmaksızın maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedelleri hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilecektir.
Yukarıda söz edilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, ekonomik değer taşıyan, bir bedel karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan harcamaların 260- Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği ve bu hesaba yılı içerisinde kaydedilen tutarlara yıl sonunda %100 oranında amortisman ayrılacağı anlaşılmaktadır.
İdare tarafından, hakediş ve yaklaşık maliyet hesaplama program alımı, güvenlik duvarı alımı ve yazılım alım ve geliştirme bedeli olarak toplamda 270.065,00 TL tutarın 260- Haklar Hesabı yerine 630- Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde yazılım ve lisans gibi gayrimaddi hak alımlarının 260- Haklar Hesabında izlenmesi ve bu maddi olmayan duran varlıklar için amortisman uygulamasında sürenin 1yıl, oranın da %100 olarak uygulanması gerekmektedir.