ÖZET: Gecekondu Fon Hesabının Oluşturulmaması:
775 sayılı Gecekondu Kanunu’na göre oluşturulmuş bir fon hesabının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Anılan Kanun’un “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde, fonda toplanan paraların gecekondu bölgelerinin ıslahında, önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik gibi kamu hizmetlerinin yapılmasında kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun “Taksitle ödeme, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir” başlıklı 5’inci maddesinde; belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinden %10’unun ilgili belediyelerin Gecekondu Fonu hesabına aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Sonuç olarak, Hazine tarafından yapılan taşınmaz satışlarından aktarılan paylar için bir fon hesabının oluşturulması ve bu payların oluşturulan fon hesabına aktarılması gerekmektedir.

BULGU: Gecekondu Fon Hesabının Oluşturulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

775 sayılı Gecekondu Kanunu’na göre oluşturulmuş bir fon hesabının bulunmadığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanununun “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde; belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin, Türkiye Emlak Kredi Bankasında, ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanacağı, 13’üncü maddesinde ise, fonda toplanan paraların belediyeler tarafından Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıyla, bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre konut yapılmasında, gecekondu bölgelerinin ıslahında ve önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmetlerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında ve onarılmasında, bu Kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun “Taksitle ödeme, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir” başlıklı 5’inci maddesinde; belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinden öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla %10’unun ilgili belediyelerin Gecekondu Fonu hesabına aktarılacağı, kalan kısmından ise ilgili belediyeye %30’unun, varsa büyükşehir belediyesine %10’unun aktarılacağı ve bu payların tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelere gönderileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, söz konusu Kanun maddesine istinaden Hazine tarafından yapılan taşınmaz satışlarından Belediyeye 2018-2023 yılında 709.967,26 TL aktarıldığı, bu tutarın %10’u olan 70.996,73 TL’nin gecekondu fon hesabında takip edilmediği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, 775 sayılı Gecekondu Kanunu’na göre Hazine tarafından yapılan taşınmaz satışlarından aktarılan paylar için bir fon hesabının oluşturulması ve bu payların oluşturulan fon hesabına aktarılması gerekmektedir.