|
ÖZET: Gecekondu fonu gelirlerinin 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belirlenen amaçlar dışında kullanıldığı tespit edilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi, bu fon gelirlerini cari harcamaları karşılamak için kullanmıştır. 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 5. maddesi, Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin belirli oranlarının Gecekondu Kanunu çerçevesinde fon hesabına aktarılmasını öngörmektedir. Ancak, 2024 yılı içinde bu hesaptan 810.101,81 TL’nin, mevzuatta belirtilen harcanabilir alanlar dışında kullanıldığı belirlenmiştir.
Kamu İdaresi, bu durumun personel maaş ödemeleri ve yapılandırma ödemeleri gibi zorluklardan kaynaklandığını ifade etmiştir. Ancak, bu gerekçeler Gecekondu fonunun amacına uygun kullanılmadığını haklı çıkarmaz. 775 sayılı Kanun’un 13. maddesi, fon hesabında toplanan tutarın harcanabileceği alanları net bir şekilde belirlemektedir. Dolayısıyla, 4706 ve 775 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak, fon gelirlerinin belirlenen amaçlar için kullanılması ve bu sürecin titizlikle denetlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Gecekondu Fonu Gelirlerinin Amacı Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Gecekondu fonu gelirlerinin dönem içerisinde cari harcamaları karşılamak için kullanıldığı görülmüştür.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un “Satış Bedelinin Ödenmesi, Satış Bedelinden Pay Verilmesi, Belediyelere Devir” başlıklı 5’inci maddesinin beşinci fıkrasında, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla %10’unun, ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılacağı, kalan kısmından ise ilgili belediyeye %30, varsa büyükşehir belediyesine %10 oranında pay verileceği ve bu payların tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelerin hesaplarına aktarılması gerektiği belirtilmiştir.
775 sayılı Kanun’un; “Fonların Teşkili ve Kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde; belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanacağı ifade edilmiş, izleyen 13’üncü maddesinde ise toplanan bu tutarın harcanabileceği alanlar sayılmıştır.
Yapılan incelemede, hesapta toplanan tutardan 2024 yılı içerisinde 810.101,81 TL’nin mevzuatta belirtilen harcanabilecek alanlar dışında cari harcamaları karşılamak amacıyla kullanıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, 2024 yılı içerisinde personel maaş ödemesi güçlüğü, ay sonu yapılandırma ödemeleri güçlüğü gibi nedenlerle gecekondu hesbının kullanıldığı ifade edilmiştir. İdarenin bulgu cevabında belirttiği gerekçeler gecekondu hesabının amacı dışında kullanılması için gerekçe olamaz. 775 sayılı Kanun’un; 13’üncü maddesinde gecekondu hesabında toplanan tutarın harcanabileceği alanlar sayılmıştır.
Sonuç olarak, 4706 ve 775 sayılı Kanun hükümlerinde belirtilen payların mevzuatında belirtilen yerlere harcanmasını temin ve takip açısından fon hesabının amacı dışında kullanılmaması gerekmektedir.