|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde oluşturulan Gecekondu Fonu’nun gelirlerinin, belirlenen amacın dışında kullanıldığını ortaya koymuştur. 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca, bu fonda toplanan kaynakların yalnızca Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın onayıyla belirlenen yerlerde harcanması gerekmektedir. Kanunun 13. maddesi, bu fonun arsa sağlama, konut yapımı ve kamu hizmetleri gibi belirli amaçlar için kullanılacağını açıkça belirtmektedir.
Ayrıca, 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 5. maddesi, Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin %10’unun bu fona aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de, bu fonun gelirlerinin doğru bir şekilde kaydedilmesi ve harcamalarının amacına uygun olarak yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan incelemelerde, Gecekondu Fonu hesabında bulunan 3.551.592,80 TL tutarındaki gelirin, maaş ödemeleri ve diğer cari giderler için kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, 775 sayılı Kanun’un belirlediği usul ve esaslara aykırıdır ve fonun amacına uygun bir şekilde kullanılmadığını göstermektedir. |
BULGU: Gecekondu Fonu Gelirlerinin Amacı Dışında Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
775 sayılı Gecekondu Kanunu hükümlerine göre oluşturulan fon hesabındaki tutarın konusu dışında belediye cari giderlerinde kullanıldığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12’nci maddesi gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıyla 13’üncü maddesinde belirtilen yerlerde kullanılabilecek, bunun dışındaki yerlerde kullanılamayacaktır.
Bahse konu Kanun’un 13’üncü maddesinde ilgili fonda toplanan paraların; bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında, ıslah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında, kendi bütçe imkanlarıyla karşılanamayan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 5’inci maddesinde Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla % 10’u, ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılacağı ve kalan kısmından ise ilgili belediyeye % 30, varsa büyükşehir belediyesine % 10 oranında pay verileceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından %10’unun oluşturulan fon hesabına aktarılması gerekmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Fonun teşkili ve muhasebeleştirilmesine ilişkin “Belirli Bir Amaca Tahsisli Gelirler ve Alınan Paylar” başlıklı 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında; 20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununun 12 nci maddesi gereği kurulan fonda toplanacak paraların gelir bütçesinin ilgili bölümüne gelir kaydedileceği, diğer taraftan gider bütçesinin ilgili tertibine tahsis amacı doğrultusunda kullanılmak üzere ödenek konulacağı ifade edilmiştir. Bu fondan yapılan harcamalarda 775
sayılı Kanunda belirtilen usul ve esasların uygulanacağı da hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, gecekondu fonu hesabında yer alan toplam 3.551.592,80 TL tutardaki gelirin maaş ödemesi, muhtelif mal ve hizmet alımı gibi belediyenin cari giderleri için kullanıldığı tespit edilmiştir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu gereğince oluşturulan fonda toplanan paraların Kanun’da belirtilen yerlerde kullanılması, konusu dışında cari harcamalarda kullanılmaması gerekmektedir.