|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin gecekondu fonu gelirlerinin amacına uygun kullanılmadığını ortaya koymuştur. Bu raporda, fon kapsamındaki gelirlerin, belirlenen yerler yerine cari hesaplara aktarılıp çeşitli mal ve hizmet alımlarında harcandığı tespit edilmiştir. 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12. maddesi, bu gelirlerin özel hesaplarda toplanarak bir fon oluşturulmasını öngörmektedir. Aynı Kanun’un 13. maddesi ise, bu fonun yalnızca belirli kamu hizmetleri ve projeleri için kullanılabileceğini belirtmektedir.
Ayrıca, 4706 sayılı Kanun gereğince, Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin %10’unun fon hesabına aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi’nin 2022 yılında gecekondu fonu hesaplarından toplam 1.742.506,06 TL’yi diğer cari hesaplara aktardığı ve bu harcamaların mevzuata aykırı olduğu belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu harcamaların belediye meclisi kararıyla yapıldığını savunsa da, 775 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca bu kararın geçersiz olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, gecekondu fonu gelirlerinin, ilgili mevzuatta belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılması gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve doğru bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Gecekondu Fonu Gelirlerinin Amacı Dışında Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinden bir kısmının, mevzuatında belirtilen yerler yerine cari hesaplara aktarılarak muhtelif mal ve hizmet alımlarında kullanıldığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12’nci maddesinde, bu Kanun’daki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla temin edilen gelirlerin, ilgili belediyelerce açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde de, toplanan bu kaynakların 12’nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıya bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında, ıslah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında, kendi bütçe imkânlarıyla karşılanamayan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 5’inci maddesinde belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla % 10’u, ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılacağı ve kalan kısmından ise ilgili belediyeye % 30, varsa büyükşehir belediyesine % 10 oranında pay verileceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından %10’unun oluşturulan fon hesabına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Kamu İdaresinin 775 sayılı Kanun kapsamında elde edilen gelirlerin izlendiği 1 adet banka hesabı bulunduğu, ilgili hesaplara ait banka ekstreleri ve yevmiye kayıtları incelendiğinde, bu hesaplardan İdarenin diğer cari hesaplarına 2022 yılı içerisinde toplam 1.742.506,06 TL aktardığı ve muhtelif mal ve hizmet alımları için mevzuata aykırı harcamalarda kullandığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; gecekondu fonu hesabının kullanımı ile ilgili belediye meclisi tarafından belediyenin diğer hizmetlerinde kullanılma kararı alındığı ifade edilmiştir. 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde fon gelirlerinin hangi amaçlar doğrultusunda kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Belediye meclisince alınan karar ilgili Kanun’un amir hükmü karşısında hükümsüz kalacağından Kanun’da belirlenen amaçlar dışında gecekondu fonu gelirlerinden harcama yapılmamalıdır.
Kamu İdaresinin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinin ilgili mevzuatında belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılması gerekmektedir.