| ÖZET: İdarenin gecekondu fonu gelirlerinin özel bir hesaba aktarılması ve fonda yer alan kaynakların amaç dışı kullanımından ötürü yapılan denetim raporunda, 4706 sayılı Kanun’un ilgili maddesinin ihlali nedeniyle kamu idaresinin işlemlerinin hukuka aykırı bulunmuştur. İdarenin Gecekondu Fonuna aktarması gereken payların 7.411.175,00 TL olduğu ve ancak 2.024.000,00 TL kısmının gecekondu fonu hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir. Bu durum ilgili kaynakların hangi amaçla kullanıldığının tespitini de olanaksız hale getirmiştir. İdarenin cari harcamalarda kullandığı 5.387.175,00 TL tutar kadar Gecekondu Fonuna aktarması gereken paylarının eksik olarak aktarılması ve amaç dışı kullanımından ötürü idareye hukuki işlem tesis edilecektir. |
BULGU: Gecekondu Fonu Gelirlerinin İdarenin Bu Amaçla Açtığı Banka Hesabına Aktarılmaması ve Fona Ait Gelirlerin İdarenin Diğer Harcamalarında Kullanılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin, Gecekondu Fonuna aktarılması gereken tutarları ilgili hesaba almayıp cari harcamalarda kullandığı görülmüştür.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un “Satış Bedelinin Ödenmesi, Satış Bedelinden Pay Verilmesi, Belediyelere Devir” başlıklı 5’inci maddesinin beşinci fıkrasında, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla %10’u, ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılacağı, kalan kısmından ise ilgili belediyeye %30, varsa büyükşehir belediyesine %10 oranında pay verileceği belirtilmiştir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12’nci maddesinde ise bu Kanun’daki hizmetlerin yürütülebilmesi için belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edileceği hükmü yer almıştır.
Aynı Kanun’un fonda toplanan paraların nasıl kullanılacağına ilişkin düzenleme yapan 13’üncü maddesinde ise bu tutarların, bu Kanun’daki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında, ıslah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında, Kendi bütçe imkanlarıyla karşılanamayan ve fakat bu Kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılacağı düzenlenmiştir.
Mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde İdarenin gecekondu fonu gelirlerinin özel bir hesaba aktarılıp, ilgili fonda biriken paraların sadece 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde belirtilen amaçlara uygun olarak kullanılması, fonda yer alan kaynakların amacı dışında kullanılmaması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde İdarenin Gecekondu Fonuna aktarması gereken payların 7.411.175,00 TL olduğu, ancak bu gelirlerin 2.024.000,00 TL kısmının gecekondu fonu hesabına aktarıldığı, aktarılmayan 5.387.175,00 TL kısmının cari harcamalarda kullandığı tespit edilmiştir. Bu durum ilgili kaynakların hangi amaçla kullanıldığının tespitini de olanaksız hale getirmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, bulgu doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Kanun hükmünde belirtilen gelirlerin eksiksiz olarak Gecekondu Fonuna aktarılarak, aktarılan bu kaynakların da yalnızca Kanun’da sayılan harcamalar için kullanılması gerekmektedir.