|
ÖZET: Gecekondu Fonu hesabının oluşturulmaması ve aktarılan payların amacına uygun kullanılmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. 775 sayılı Gecekondu Kanunu çerçevesinde, Hazine’ye ait taşınmazların satış bedellerinden elde edilen paylar için bir fon hesabı açılması gerekmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu kaynağın Kamu İdaresi’nin diğer işlemleri için kullanıldığı ve özel bir hesapta toplanmadığı tespit edilmiştir.
Kanunun 12. maddesi, bu gelirlerin belediyeler adına özel hesaplarda toplanarak bir fon oluşturulmasını öngörmektedir. Ayrıca, 13. maddede bu fonların hangi amaçlarla kullanılacağı belirtilmiştir. İncelemeler, Hazine taşınmazlarının satış bedelinin %10’unun belediyeye aktarıldığını, fakat bu tutarın ilgili mevzuat çerçevesinde kullanılmadığını ortaya koymuştur. Kamu idaresi, gecekondu bölgesi bulunmadığı gerekçesiyle fon hesabı oluşturmadığını belirtse de, 775 sayılı Kanun’un 13. maddesi, fonun yalnızca gecekondu bölgelerine özgülenmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, ilgili belediyenin, Hazine taşınmazlarının satış bedelinin %10’unu özel bir hesapta toplaması ve bu fonu yalnızca mevzuatta belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanması gerekmektedir. Fon hesabının oluşturulmaması, yasal yükümlülüklerin ihlali anlamına gelmektedir. |
BULGU: Gecekondu Fonu Hesabı Oluşturulmaması ve Aktarılan Payların Amacı Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
775 sayılı Gecekondu Kanunu gereğince Hazine’ye ait taşınmazların satış bedellerinden aktarılan paylar için fon hesabı oluşturulmadığı ve aktarılan bu kaynağın Kamu İdaresi’nin diğer cari iş ve işlemleri için kullanıldığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde; belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin, ilgili belediyeler adına bankada açılacak özel hesaplarda toplanarak bir fon oluşturulacağı, 13’üncü maddesinde ise; bu fonlarda toplanan tutarların hangi amaçla kullanılması gerektiği düzenlenmiştir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, hazineye ait taşınmazların satış bedellerinden aktarılan paylar için fon hesabı açılacak ve ilgili fonda biriken tutarlar 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi uyarınca kullanılabilecektir.
Yapılan incelemede, İdare sınırları içerisinde satılan Hazine taşınmazlarının satış bedelinin %10’unun belediyeye aktarıldığı ancak bu bedelin açılan özel bir hesapta toplanmadığı ve aktarılan gelirin 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 13’üncü maddesinde belirtilen amaçlar dışında kullanıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından, gecekondu bölgesi bulunmadığı gerekçesiyle fon hesabı oluşturulmadığı belirtilmiştir. Ancak 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 13’üncü maddesi incelendiğinde, bu Kanun’un amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere oluşturulan fonda biriken tutarın kullanım esasları düzenlenmiş olup, fonun yalnızca gecekondu bölgelerinin ıslahına özgülenmediği açıkça görülmektedir. Bu itibarla, ilgili bölgede gecekondu bulunmaması, fon hesabının oluşturulmasına engel teşkil etmemektedir. Nitekim yukarıda da ifade edildiği üzere, idare tarafından Gecekondu Fonu oluşturulmalı ve bu fon, yalnızca mevzuatta öngörülen amaçlar doğrultusunda kullanılmalıdır.
Belediye sınırları içerisinde satılan Hazine taşınmazlarının satış bedelinin %10 oranındaki payının açılacak özel bir hesaba aktarılması ve bu hesapta biriken tutarların amacı dışında kullanılmaması gerekmektedir.