|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, 775 sayılı Gecekondu Kanunu çerçevesinde oluşturulması gereken Gecekondu Fonu Hesabı’nın kurulmadığı ve Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen payların, bu fon yerine kurumun diğer harcamalarında kullanıldığı tespit edilmiştir. Kanunun 12. maddesi, gerekli gelir kaynaklarının belirlenmesi ve özel hesapların açılmasını zorunlu kılarken, 13. madde ise bu fonlardan toplanan tutarların nasıl kullanılacağını detaylandırmaktadır.
4706 sayılı Kanun’un 5. maddesi, Hazineye ait taşınmazların satış bedelinin %10’unun, ilgili belediyelerin fon hesabına aktarılmasını öngörmektedir. Ancak, 2024 yılı itibarıyla belediyeye aktarılan 56.778,19 TL’nin özel bir hesapta toplanmadığı ve belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılmadığı anlaşılmıştır. Sayıştay Denetim Raporu’nda da bu durum vurgulanmış, idare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır. Kamu İdaresi, Gecekondu Kanunu gereği fon hesabının 2025 yılında aktif hale getirileceğini ve Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen gelirlerin bu hesapta toplanacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, ilgili mevzuata uygun olarak fon hesabının oluşturulması ve gelirlerin belirtilen amaçlarla kullanılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Gecekondu Fonu Hesabı Oluşturulmaması ve Aktarılan Payların Amacı Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kurum hesaplarında yapılan incelemelerde; 775 sayılı Gecekondu Kanunu gereğince oluşturulması gereken fon hesabının oluşturulmadığı, Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinden söz konusu fona aktarılması gereken payların Kurumun diğer harcamaları için kullanıldığı görülmüştür.
775 sayılı Kanun’un “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde Kanun’da yer alan hizmetlerin yürütülebilmesi için gerekli olan gelir kaynakları belirtilmiş, bu gelirler için ilgili belediyeler adına bankada özel hesap açılması ve bir fon teşkil edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise; bu fonlarda toplanan tutarların hangi amaç ve usulle kullanılması gerektiği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un “Satış bedelinin ödenmesi, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir” başlıklı 5’inci maddesinde; belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla %10’unun ilgili belediyelerin 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından Gecekondu Kanunu gereğince oluşturulması gereken fon hesabının oluşturulmadığı, Hazineye ait taşınmazların satışı sebebiyle 2024 yılında Belediyeye aktarılan ve taşınmazların satış bedellerinin %10’luk kısmına tekabül eden 56.778,19 TL’nin özel bir hesapta toplanmadığı, söz konusu tutarın 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 13’üncü maddesinde belirtilen amaç ve usuller uyarınca da kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Son denetim yılı Sayıştay Denetim Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, Gecekondu Kanunu gereğince oluşturulması gereken fon hesabının 2025 yılı içerisinde aktif hale getirilerek Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen ve bu amaçla Kuruma gönderilen gelirlerin bu hesapta toplanacağı ve payların Kanun’da belirtilen amaçlar için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Kurum tarafından Gecekondu Kanunu’nda yer alan hükümler uyarınca fon hesabının oluşturulması, Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen ve bu amaçla Kuruma gönderilen gelirlerin bu hesapta toplanması ve söz konusu payların mevzuatın öngördüğü usule uygun olarak Kanun’da belirtilen amaçlar için kullanılması gerekmektedir.