|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında yapılan incelemelerde, 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca gerekli olan Gecekondu Fonu hesabının oluşturulmadığını ortaya koymuştur. Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen gelirlerin, bu fona aktarılması gereken paylarının, belediyenin diğer harcamalarında kullanıldığı tespit edilmiştir. Kanun’un 12. maddesi, bu fonların oluşturulması ve kullanılmasına dair gerekli gelir kaynaklarını belirlerken, 13. madde ise toplanan tutarların hangi amaçlarla harcanacağını detaylandırmaktadır.
İncelemeler sonucunda, 2024 yılında Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen 39.501,59 TL tutarındaki %10’luk payın, gerekli fon hesabında toplanmadığı ve ilgili mevzuat çerçevesinde kullanılmadığı görülmüştür. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve doğru bir şekilde yönetilmediğini göstermektedir. Kamu İdaresi, fon hesabının oluşturulması ve gelecekteki uygulamalarda belirtilen hususlara uyulacağına dair bir açıklama yapmıştır. Bu bağlamda, Gecekondu Kanunu’na uygun olarak fon hesabının kurulması, Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen gelirlerin bu hesapta toplanması ve mevzuatın öngördüğü şekilde kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Gecekondu Fonu Hesabı Oluşturulmaması ve Aktarılan Payların Amacı Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurum hesaplarında yapılan incelemelerde; 775 sayılı Gecekondu Kanunu gereğince oluşturulması gereken fon hesabının oluşturulmadığı, Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinden söz konusu fona aktarılması gereken payların Kurumun diğer harcamaları için kullanıldığı görülmüştür.
775 sayılı Kanun’un “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde Kanun’da yer alan hizmetlerin yürütülebilmesi için gerekli olan gelir kaynakları belirtilmiş, bu gelirler için ilgili belediyeler adına bankada özel hesap açılması ve bir fon teşkil edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise; bu fonlarda toplanan tutarların hangi amaç ve usulle kullanılması gerektiği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un “Satış bedelinin ödenmesi, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir” başlıklı 5’inci maddesinde; belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla %10’unun ilgili belediyelerin 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından Gecekondu Kanunu gereğince oluşturulması gereken fon hesabının oluşturulmadığı, Hazineye ait taşınmazların satışı sebebiyle 2024 yılında Belediyeye aktarılan ve taşınmazların satış bedellerinin %10’luk kısmına tekabül eden 39.501,59 TL’nin özel bir hesapta toplanmadığı, söz konusu tutarın 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 13’üncü maddesinde belirtilen amaç ve usuller uyarınca da kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, fon hesabının oluşturulduğu bundan sonraki uygulamalarda bulguda belirtilen hususlara riayet edileceği belirtilmektedir.
Buna göre, Kurum tarafından Gecekondu Kanunu’nda yer alan hükümler uyarınca fon hesabı oluşturulması, Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen ve bu amaçla Kuruma gönderilen gelirlerin bu hesapta toplanması ve söz konusu payların mevzuatın öngördüğü usule uygun olarak Kanun’da belirtilen amaçlar için kullanılması gerekmektedir.