|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen gelirlerin, Gecekondu Fonu hesabının amaçları dışında kullanıldığını ortaya koymuştur. 4706 sayılı Kanun’un 5. maddesi, bu satış bedellerinin %10’unun, yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesi için ilgili belediyelerin fon hesabına aktarılmasını öngörmektedir. Ayrıca, 775 sayılı Kanun’un 12. maddesi, fonların teşkil edilmesi ve kullanılması için gerekli gelir kaynaklarını belirlemekte ve bu fonların gelirleri arasında faiz gelirlerinin de yer aldığını vurgulamaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen tutarların, vadesiz bir fon hesabında toplandıktan sonra vadeli hesaba aktarıldığı ve buradan elde edilen 7.716.878,62 TL’lik faiz gelirinin, Gecekondu Kanunu’nun 13. maddesinde belirtilen amaçlar dışında kullanıldığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumun kabul edildiğini ve fonun amacına uygun kullanılmasına özen gösterileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen gelirlerin, mevzuat çerçevesinde yalnızca belirlenen amaçlar için harcanması gerektiği belirtilmektedir. Bu bağlamda, Gecekondu Fonu hesabına aktarılan tutarların ve bunlardan elde edilen faiz gelirlerinin, ilgili kanun hükümlerine uygun bir şekilde değerlendirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Gecekondu Fonu Hesabına Aktarılan Payların Amacı Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinden gecekondu fonu hesabına aktarılan paylardan elde edilen faiz gelirlerinin Kurumun diğer harcamaları için kullanıldığı görülmüştür.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un “Satış bedelinin ödenmesi, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir” başlıklı 5’inci maddesinde; belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla %10’unun ilgili belediyelerin 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
775 sayılı Kanun’un “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde Kanun’da yer alan hizmetlerin yürütülebilmesi için gerekli olan gelir kaynakları belirtilmiş, bu gelirler için ilgili belediyeler adına bankada özel hesap açılması ve bir fon teşkil edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu maddenin (i) bendin’de fonda toplanacak paraların faiz ve sair gelirlerinin de fonun gelirlerinden birisi olduğu, dolayısıyla faiz gelirlerinin de fon hesabına dahil olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise; bu fonlarda toplanan tutarların hangi amaç ve usulle kullanılması gerektiği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, Hazineye ait taşınmazların satışı sebebiyle Belediyeye aktarılan tutarların değerlendirilmesi için vadesiz bir fon hesabı açıldığı, söz konusu hesaba gelen tutarların daha sonra bir vadeli hesaba aktarıldığı, söz konusu vadeli hesaba ilişkin elde edilen faiz gelirlerinden 2024 yılında 7.716.878,62 TL’nin ise Belediyenin kullandığı cari hesaba aktarılarak 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 13’üncü maddesinde belirtilen amaç ve usuller dışında Belediyenin diğer harcamaları için kullanıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, gecekondu fonu hesabının nemalarının belediyenin diğer harcamalarında kullanıldığı kabul edilmekte olup söz konusu fonun amacı dışında kullanılmaması konusunda özen gösterileceği belirtilmektedir.
Sonuç olarak, Kurum tarafından Gecekondu Kanunu’nda yer alan hükümler uyarınca Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen ve bu amaçla Kuruma gönderilen gelirlerin vadeli hesapta değerlendirilmesi sonucu oluşan 7.716.878,62 TL faiz geliri de söz konusu fonun bir gelir kaynağı olup mevzuatın öngördüğü usule uygun olarak sadece Kanun’da belirtilen amaçlar için kullanılması gerekmektedir.