|
ÖZET: Gecekondu Fonunun Oluşturulmaması ve Aktarımların Takip Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin, Hazine taşınmazlarının satış bedelleri üzerinden aktarılması gereken gecekondu fonu payını takip etmediğini ortaya koymuştur. İlgili bankada bu amaçla bir fon hesabı oluşturulmadığı ve elde edilen gelirlerin, mal müdürlüğü tarafından vergi borcuna mahsup edildiği tespit edilmiştir. 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12. maddesi, fonların oluşturulması ve kullanılması ile ilgili düzenlemeleri içermekte, bu fonların özel hesaplarda toplanarak belirli amaçlar için kullanılacağını belirtmektedir. Kanunun 13. maddesi, toplanan fonların hangi amaçlarla harcanabileceğine dair detaylar sunmakta; arsa sağlama, konut yapımı ve kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesi gibi alanları kapsamaktadır. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu fonların gelir kaydedilmesi ve gider bütçesine tahsis edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemeler, gerekli özel hesabın açılmadığını ve hazine taşınmaz satışlarından elde edilen fonların vergi borcuna karşılık olarak kullanıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, hazine taşınmazlarının satışından elde edilen gecekondu fonu payının, belirlenen amaçlar doğrultusunda özel bir hesapta toplanarak, ilgili kurumlarla işbirliği içinde konut üretiminde değerlendirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Gecekondu Fonu Hesabına Aktarılması Gereken Tutarların Takip Edilmemesi ve Gecekondu Fonunun Oluşturulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki Hazine taşınmazlarının satış bedelleri üzerinden aktarılması gereken gecekondu fonu payının toplanması maksadıyla ilgili bankada bir fon hesabı oluşturulmadığı, bu kapsamda elde edilen gelirlerin de mal müdürlüğü tarafından vergi borcuna karşılık olarak mahsup edildiği görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde, bu Kanun’daki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanarak bir fon teşkil edileceği belirtilmiş, aynı Kanun’un 13’ncü maddesinde ise; “Buna göre 12’nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıyla: a)Bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında, b)Islah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında, c)Kendi bütçe imkânlarıyla karşılanamayan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır. ” denilmek suretiyle fonda toplanan paraların hangi amaçlar için kullanılacağına açıklık getirilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında da 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12’nci maddesi gereği kurulan fonda toplanacak paraların gelir kaydedileceği, diğer taraftan gider bütçesinin ilgili tertibine tahsis amacı doğrultusunda kullanılmak üzere ödenek konulacağı belirtilmiştir. Yapılan incelemede; Belediyeye aktarılması gereken tutarlar için Gecekondu Kanunu’nda öngörüldüğü üzere ayrı bir özel hesap açılmadığı ve hazine taşınmaz satışlarından aktarılması gereken sözkonusu tutarların mal müdürlüğü tarafından Kurumun vergi borcuna karşılık olarak mahsup edildiği görülmüştür.
Bu itibarla, hazineye ait taşınmazların satışından aktarılması gereken gecekondu fonu payının, söz konusu amaç doğrultusunda açılmış olan özel bir hesapta değerlendirilmek suretiyle ilgili kurumlar ile işbirliği yapılarak tahsis amacına uygun bir şekilde konut üretiminde kullanılması gerekmektedir.