|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 775 sayılı Gecekondu Kanunu’na uygun olarak gerekli fon hesabını oluşturmadığını ortaya koymuştur. Bu kanun, belirli kaynaklardan elde edilen gelirlerin Türkiye Emlak Kredi Bankası’nda ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanarak bir fon oluşturulmasını öngörmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu fonun oluşturulmadığı ve belirtilen gelirlerin takibinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12. maddesi, fonların oluşturulması ve kullanılması ile ilgili detayları içermekte; çeşitli gelir kaynaklarının yanı sıra, belediyelerin mülkiyetine geçen arazilerden elde edilecek gelirlerin de bu fona aktarılmasını istemektedir. Bunun yanı sıra, fonun kullanım alanları 13. maddede belirtilmiştir. Ancak incelemeler sonucunda, idarenin bu mevzuat hükümlerine uygun hareket etmediği ve fon gelirlerinin gerekli hesaplarda toplanmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, ilgili idarenin, gecekondu fonu hesabını oluşturması ve kanunda belirtilen gelirlerin takibini yaparak bu fonu etkin bir şekilde kullanması gerekmektedir. Bu durum, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Gecekondu Fonu Hesabının Oluşturulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
775 sayılı Gecekondu Kanunu hükümlerine göre oluşturulması gereken fon hesabının oluşturulmadığı ve Kanunda belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerden aktarılması gereken payın takibinin yapılmadığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde;
“Bu Kanundaki hizmetlerin yürütülebilmesi için aşağıdaki kaynaklardan sağlanacak gelirler, Türkiye Emlak Kredi Bankasında, ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edilir:
5218, 5223, 6188 ve 7367 sayılı kanunlarla veya bu kanun hükümlerine dayanılarak belediyelerin mülkiyetine geçen arazi ve arsaların veya izinsiz yapı yapılmak suretiyle işgal edilmiş bulunan belediyeye ait sahaların ve bu arazi ve arsalar üzerinde belediyelerce yaptırılan veya çeşitli şekillerde yapılarak belediyelere intikal eden yapıların, bu kanunun gerektirdiği hallerde, kiralarından, satışlarından veya sair şekillerde kıymetlendirilmelerinden elde edilecek gelirler,
24 üncü madde gereğince alınacak katılma payları,
(Değişik: 6/5/1976 – 1990/1 md.) Belediye Meclislerince gerekli görülen hallerde belediye bütçelerine konacak ödenekler,
1580 sayılı Kanunun 5116 sayılı Kanunla değiştirilen 110 uncu maddesinin 19 uncu fıkrasında yazılı gelir kaynağı hasılatından arta kalmış veya kalacak kısımlar,
Devlet bütçesinden veya 15 inci maddede sözü geçen fondan bu fona aktarılmak suretiyle yapılacak yardımlar,
Diğer kanunlarla bu fona katılması kabul edilen sair gelirler,
Fondan verilen kredilerin taksit ve faizleri,
Her türlü bağış ve yardımlar,
Fonda toplanacak paraların faiz ve sair gelirleri.” Denilmektedir.
Söz konusu hüküm uyarınca Kanunda sayılan kaynaklardan sağlanacak gelirlerin, Türkiye Emlak Kredi Bankasında, ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanacağı belirtildikten sonra fon gelirlerinin nelerden oluştuğu sayılmış ve 13’üncü maddesinde bu fonlarda toplanan paraların nerelerde kullanılması gerektiği açıklanmıştır.
Yapılan inceleme neticesinde idare tarafından yukarıda mevzuat hükümlerinde bahsedilen fon hesabının oluşturulmadığı ve fon gelirlerinin takibinin yapılarak ilgili hesapta toplanıp Kanun’da belirtilen amaçlar için kullanılmasının sağlanmadığı görülmüştür.
Yukarıda ifade edildiği üzere bahse konu mevzuat hükümlerine göre İdarenin gecekondu fonu hesabı oluşturması ve Kanunda belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerden aktarılması gereken payın takibinin yapılması gerekmektedir.