ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Gecekondu Fonu’na ilişkin önemli bir bulguya ulaşılmıştır. 20.11.2019 tarihinde ayrı bir banka hesabı açılmasına rağmen, bu tarihten önceki fon gelirlerinin mevcut cari hesaplarda tutulduğu ve ilgili özel hesaba aktarılmadığı tespit edilmiştir. 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12. ve 13. maddeleri, bu fon gelirlerinin nasıl toplanacağı ve hangi amaçlarla kullanılacağına dair düzenlemeler içermektedir. Bu çerçevede, toplanan kaynakların yalnızca belirlenen alanlarda harcanabileceği vurgulanmaktadır.

Denetim bulguları ışığında, İdare, Gecekondu Fonu hesabı açılmadan önce cari hesaplara gelen tutarların tespit edilmesi için çalışmalar başlatmıştır. Yapılan taramalar sonucunda, 20.11.2019 tarihinden önceki banka hesap ekstrelerinde yer alan tutarların, Gecekondu Fonu özel banka hesabına aktarılması için gerekli özenin gösterileceği belirtilmiştir. Bu durum, İdare’nin fon gelirlerinin ilgili mevzuat çerçevesinde kullanılabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Sonuç olarak, Gecekondu Fonu kapsamındaki gelirlerin, özel banka hesabının açılış tarihinden önce de doğru bir şekilde tespit edilip aktarılması, yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi ve fonun etkin bir şekilde yönetilmesi açısından kritik bir adım olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Gecekondu Fonu Özel Banka Hesabının Açılmadan Önceki Fon Gelirlerinin İlgili Hesaba Aktarılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Gecekondu fonu kapsamında gelen paralar için 20.11.2019 tarihinde ayrı bir banka hesabı açıldığı; ancak bu tarihten önce cari banka hesaplarında izlenen fon gelirlerinin ilgili hesaba aktarılmadığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12’nci maddesinde, bu Kanun’daki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla temin edilen gelirlerin, ilgili belediyelerce açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edileceği; aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde de, toplanan bu kaynakların hangi amaçlar için kullanılacağı belirtilmiştir.
Ayrıca ilgili Kanun’un 13’üncü maddesi;
“12 nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıyla:
a) Bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında,
b) Islah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında,
Kendi bütçe imkanlariyle karşılanamıyan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tesbit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır.” şeklindedir.
Mezkûr mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere ilgili fonda biriken paralar 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde açıklanan yerlerde kullanılabilecek, bunun dışındaki yerlerde kullanılamayacaktır.
Yapılan incelemede; İdarenin gecekondu fonu kapsamında gelen paralar için 20.11.2019 tarihinde ayrı bir banka hesabı açtığı, bu hesap açılış tarihinden önce gelen ve İdarenin cari banka hesaplarında izlenen gelirlerin gecekondu fonu özel banka hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; Gecekondu Fonu hesabı açılmadan önce cari hesaplara gelen tutarların tespit çalışmaları başlatıldığı, yapılan taramalar sonucunda 20.11.2019 tarihinden önce banka hesap ekstrelerinde bulunacak tutarların gecekondu fonu özel banka hesabına aktarılması için gereken özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
İdarenin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinin ilgili mevzuatında belirtilen amaçlar için kullanılabilmesi adına, gecekondu fonu hesabının açılış tarihinden (20.11.2019) önce de İdarenin cari banka hesaplarına gelen fon gelirlerinin tespitinin yapılması ve gecekondu fonu özel banka hesabına aktarılması önem arz etmektedir.