Gecekondu Fonunda Biriken Tutarların İdarenin Cari Harcamalarında Kullanılması (Sayıştay)

BULGU: Gecekondu Fonunda Biriken Tutarların İdarenin Cari Harcamalarında Kullanılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdarenin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinin, mevzuatında öngörülen amaç dışında cari harcamalar için kullanıldığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12’nci maddesinde, bu Kanun’daki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla temin edilen gelirlerin, ilgili belediyelerce açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edileceği; aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise toplanan bu kaynakların hangi amaçlar için kullanılacağı belirtilmiştir.
Kanun’un 13’üncü maddesinde aynen;
“12 nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartiyle:
a) Bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında,
b) Islah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında,
Kendi bütçe imkânlarıyla karşılanamayan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere söz konusu fonda toplanan tutarlar sadece 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde açıklanan yerlerde kullanılabilecek, bunun dışındaki yerlerde kullanılamayacaktır.
Gecekondu fonu hesabına ilişkin banka hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde, 2023 yılı içerisinde fon hesabında toplanan 2.070.300,00 TL’nin tamamının İdarenin cari hesaplarına aktarılarak çeşitli cari giderlerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanıldığı görülmüştür.
Bu durumda; fon hesabındaki tutarların cari hesaba aktarılması, bu tutarların mevzuatında öngörülen amaçlar dışında kullanımına sebep olmaktadır. İdarenin cari hesabından maaş ödemeleri, kamu idarelerine borç ödemeleri, her türlü ihale ödemeleri, doğrudan temin ödemeleri vb. birçok ödeme yapılmaktadır.
Gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerin ayrı bir hesapta toplanması ve harcamaların buradan yapılması mevzuatın gereğidir. Ayrıca fon gelirlerinin cari hesaba aktarılması fonun ilgili amaçlar doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığının takibini güçleştirmektedir.
Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş olup gerekli düzeltici işlemlerin tesis edilerek fon hesabının mevzuata uygun olarak kullanılmasına dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerini ilgili fon hesabında izlemesi ve mevzuatında belirtilen amaçlar için kullanması gerektiği değerlendirilmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU