|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Gecekondu Fonunun kullanımında ve geçmiş yıllara ilişkin takip ve tahsilat süreçlerinde hatalı işlemler yapıldığını ortaya koymuştur. Denetim, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin vadeli mevduat niteliğinde bir Gecekondu Fon hesabı bulundurmadığını ve bu fona gelen kaynakların farklı harcamalarda kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca, Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen tutarların, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak İdareye aktarılmadığı tespit edilmiştir.
775 sayılı Kanun’un 12. maddesi, fon için gönderilen paraların takibi amacıyla bir banka hesabı açılmasını zorunlu kılmakta ve bu fonun kullanım alanlarını belirlemektedir. 4706 sayılı Kanun’a göre ise, Hazineye ait taşınmazların satış bedelinin %10’unun, yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak üzere Gecekondu Fon hesabına aktarılması gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde bu düzenlemenin uygulanmadığı ve ilgili payların başka harcamalarda kullanıldığı anlaşılmıştır. Kamu İdaresi, denetim bulguları doğrultusunda gerekli adımları atmaya başladığını belirtmiştir. İdarenin, vadeli mevduat niteliğinde bir Gecekondu Fon hesabı oluşturması ve gönderilen %10’luk payı yalnızca belirlenen amaçlar doğrultusunda kullanması gerekmektedir. Ayrıca, geçmiş yıllara ait tahsil edilmesi gereken tutarların belirlenerek İBB’den talep edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Gecekondu Fonunun Kullanılması ile Yine Aynı Fonun Geçmiş Yıllara İlişkin Takip ve Tahsilinde Hatalı İşlemlerin Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin vadeli mevduat niteliğinde ayrı bir gecekondu fonu hesabı bulunmadığı, bu fon için gelen paraların İdarenin farklı harcamalarında kullanıldığı ve geçmiş yıllara ilişkin Hazineye ait taşınmaz malların satışından İdareye aktarılmamış tutarların olduğu görülmüştür.
775 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde; bu Kanun’daki hizmetlerin yürütülebilmesi için kullanılan kaynakların arasında diğer kanunlarla bu fona katılması kabul edilen sair gelirler ile fonda toplanacak paraların faiz ve sair gelirleri de sayılmış ve fon için gönderilen paraların takibi için bir banka hesabı açtırılacağı hüküm altına alınmıştır. Kanun’un 13’üncü maddesinde ise bu fonda toplanan paraların nerelerde kullanılması gerektiği açıklanmıştır.
Diğer yandan, 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 5’inci maddesine göre de, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla %10’u, ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılması; kalan kısmından ise ilgili belediyeye %30, varsa büyükşehir belediyesine %10 oranında pay verilmesi; bu payların ise, tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelerin hesaplarına aktarılması gerekmektedir.
Söz konusu mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içerisinde Hazineye ait taşınmazların satışından tahsil edilen bedellerin %10’unun İdarenin gecekondu fonu için açtığı banka hesabına aktarılması gerekmektedir. Ayrıca, Gecekondu Kanunu’nda belirtilen hizmetlerde kullanılmak üzere oluşturulacak fon hesabının kaynakları arasında fonda toplanacak paraların faiz ve sair gelirleri de sayıldığından bu hesaptan faiz geliri elde edilmesinin de öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Yani, ilgili mevzuat hükmünden fon hesabının vadeli mevduat hesabı niteliğinde olması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Fonda biriken paraların ise 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde sayılan işlerde kullanılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresince vadeli mevduat niteliğinde ayrı bir fon hesabının oluşturulmadığı, Hazineye ait taşınmazların satışından elde edilen ve yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla gönderilen %10’luk payın İdarenin başka işlerinde kaynak olarak kullanıldığı; İdare sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından %10’unun, bu düzenlemenin yapıldığı 19.07.2003 tarihinden itibaren 2018 yılına kadar İdare adına açılması gereken gecekondu fonu hesabına aktarılmadığı, söz konusu tutarların Defterdarlık tarafından Büyükşehir Belediyesine gönderildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu İdaresi tarafından, gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
İdarenin vadeli mevzuat niteliğinde ayrı bir Gecekondu Fonu Hesabı oluşturması, gönderilen %10’luk payın yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanmak üzere bu fonda toplaması ve yalnızca bu işlerde harcaması gerekmekte olup geçmiş yıllara ilişkin Kamu İdaresine aktarılması gereken tutarların tespiti yapılarak İBB’den söz konusu tutarların tahsili gerekmektedir.