|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında elde edilen gelirlerin, mevzuatta belirtilen amaçlar dışında kullanıldığını ortaya koymuştur. Kanunun 12. maddesi, bu gelirlerin özel hesaplarda toplanarak bir fon oluşturulmasını öngörmektedir. 13. madde ise bu fonun hangi amaçlarla kullanılabileceğini net bir şekilde tanımlamaktadır. Bu bağlamda, toplanan paraların yalnızca belirlenen projelerde ve hizmetlerde harcanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 2022 yılı içerisinde gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerden 16.345.630,76 TL’nin İdarenin cari banka hesaplarına aktarılarak diğer harcamalarda kullanıldığı tespit edilmiştir. İdare, bu durumun yıl içindeki nakit akışı ve ödeme politikası gereği zaruri ödemeleri karşılamak amacıyla gerçekleştirildiğini ifade etmiştir. Ancak, gecekondu fonu gelirlerinin yalnızca ilgili mevzuatta belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılması gerektiği açıktır. Sonuç olarak, İdare’nin zaruri ödemeleri karşılamak için emanet hesaplardan fon kullanması, mevzuatın öngördüğü kurallara aykırıdır. Bu nedenle, gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerin sadece belirlenen amaçlar için harcanması sağlanmalıdır. |
BULGU: Gecekondu Kanunu Kapsamında Gelen Paraların İdarenin Diğer Harcamalarında Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında gelen paraların mevzuatında belirtilen amaca aykırı olarak kullanıldığı görülmüştür.
775 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde, bu Kanun’daki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla temin edilen gelirlerin, ilgili belediyelerce açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edileceği; aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde de, toplanan bu kaynakların hangi amaçlar için kullanılacağı belirtilmiştir.
Ayrıca ilgili Kanun’un 13’üncü maddesi;
“12 nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıyla:
Bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında,
Islah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında,
Kendi bütçe imkanlariyle karşılanamıyan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tesbit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır.” şeklindedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere ilgili fonda biriken paralar 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde açıklanan yerlerde kullanılabilecek, bunun dışındaki yerlerde kullanılamayacaktır.
Yapılan incelemede, 2022 yılı içerisinde, gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinden 16.345.630,76 TL tutarlık kısmının İdarenin cari banka hesaplarına aktarıldığı ve diğer harcamalarında kullanıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; yıl içerisindeki nakit akış ve ödeme politikası gereği, zaruri ödemelerde günlük banka kredisi kullanıp faiz ödememek ya da firma ödemelerinin aksamaması için emanet hesaplarda bulunan tutarların kullandığı ve nakit durumuna göre ilgili hesaba geri gönderildiği ifade edilmiştir.
Her ne kadar İdare, zaruri ödemelerin aksamaması için emanet hesaplardaki tutarların kullanıldığını belirtse de gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerin cari harcamalarda kullanılmaması, sadece ilgili mevzuatında belirtilen amaçlar için kullanılmasının sağlanması gerekmektedir.