|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üzümlü Belediyesi’nde 775 sayılı Gecekondu Kanunu’na uygun olarak elde edilen gelirlerin ilgili hesaplarda takip edilmediğini ve belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılmadığını ortaya koymuştur. Kanunun 12. maddesi, bu gelirlerin Türkiye Emlak Kredi Bankası’nda belediyelere ait özel hesaplarda toplanmasını ve 13. maddesi ise bu fonların hangi alanlarda harcanacağını detaylandırmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, bu fonların uygun şekilde kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 5. maddesi gereğince, Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin bir kısmının ilgili belediyelere aktarılması gerektiği belirtilmektedir. Ancak Üzümlü Belediyesi, bu satışlardan elde edilen payların tahakkuk ve takibi konusunda herhangi bir işlem yapmamıştır. 2024 yılı itibarıyla, bu kapsamda 2.844.641,67 TL tutarında bir fon payı, ilgili hesaplarda düzgün bir şekilde izlenmemiş ve hatalı kaydedilmiştir. Sonuç olarak, 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 13. maddesinde belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılmak üzere toplanan fonların, ilgili hesaplarda doğru bir şekilde takip edilmesi ve harcanması gerekmektedir. Bu durum, belediyenin mali yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Gecekondu Kanunu’na göre Elde Edilen Gelirlerin İlgili Hesaplarda Takip Edilmemesi ve Belirtilen Amaçlar için Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Üzümlü Belediyesinde; 775 sayılı Gecekondu Kanunu’na göre belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin belediyeler için kullanılması gereken ilgili hesaplarda takip edilmediği ve belirtilen amaçlar için kullanılmadığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Fonların kullanılması ve teşkili” başlıklı 12’nci maddesinde; belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin, Türkiye Emlak Kredi Bankasında, ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanacağı, 13’üncü maddesinde ise bu fonlarda toplanan paraların nerelerde kullanılması gerektiği açıklanmıştır.
Buna göre 12’nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıyla:
Bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında,
Islah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında,
Kendi bütçe imkânlarıyla karşılanamayan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır.
Yukarıda mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere ilgili fonda biriken paralar 775 sayılı Kanunun 13’üncü maddesinde açıklanan yerlerde kullanılabilecek bunun dışındaki yerlerde kullanılamayacaktır.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un “Taksitle ödeme, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir” başlıklı 5’inci maddesinde;
“… Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla % 10U, ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılır. Kalan kısmından ise ilgili belediyeye % 30, varsa büyükşehir belediyesine % 10 oranında pay verilir. …Bu paylar tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelerin hesaplarına aktarılır. …”
hükmü yer almaktadır.
Ancak yapılan inceleme neticesinde; 4706 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi kapsamında yapılan satışlardan Belediyeye aktarılması gereken payların tahakkuk ve takibine ilişkin Belediye tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür. Hazine tarafından toplu olarak gönderilen tutarların tamamı diğer paylar hesabına kaydedilmektedir. 2024 yılında, ilgili madde kapsamında yapılan satışlardan Belediyeye gönderilen %10’luk fon payı tutarı geçmiş yıldan devirle birlikte toplam 2.844.641,67 TL olup %30’luk pay tutarı ise ayrıca hesaplanmamıştır.
2.844.641,67 TL’lik fon hesabına aktarılması gereken tutarın 362.01.99 Nolu “Fonlar Adına Yapılan Diğer Kesintiler Hesabı”na alınmayıp 102-01.01.01 ekonomik kodlu hesaba kaydedilmesi suretiyle söz konusu fon hesabında 2.844.641,67 TL’lik mali tablolarda ise yine 2.844.641,67 TL hataya neden olunduğu görülmüştür. Söz konusu 2.844.641,67 TL tutarın ilgili hesaplarda takip edilerek 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 13’üncü maddesinde belirtilen amaçlar için kullanılması gereklidir.