Geçerli Bir Sermaye Artırım Kararı Olmamasına Rağmen Belediye Tarafından Aktarılan Tutarın Şirket Tarafından Diğer Sermaye Yedekleri Hesabına Kaydedilmesi (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Belediye tarafından yapılan sermaye aktarımının, geçerli bir sermaye artırımı kararı olmaksızın, şirketin diğer sermaye yedekleri hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, şirketin yönetim kurulu, sermaye artırımına ilişkin bir karar almış, ancak bu kararın genel kurul onayı alınmadan ve ticaret siciline tescil edilmeden uygulanması söz konusu olmuştur. Belediye tarafından, hakediş ödemeleri karşılığı olarak 84 milyon TL’nin, sermaye taahhüt ödemesi kaydıyla şirket hesabına aktarılması, bu durumun bir yansımasıdır.

Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, sermaye artırımı ve esas sözleşme değişikliklerinin yalnızca genel kurul kararıyla yapılabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, alınan kararların geçerliliği için yazılı olması ve tescil edilmesi gerekmektedir. Şirketin mali tablolarında, bu durumun yansımaları olarak, 84 milyon TL’nin diğer sermaye yedekleri hesabına kaydedildiği ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına ilişkin hakediş alacaklarının takip edildiği görülmektedir.

Sonuç olarak, geçerli bir sermaye artırımı kararı olmaksızın yapılan işlemler, şirketin mali durumunu gerçeği yansıtmaktan uzaklaştırmaktadır. Gelecekte alınacak sermaye artırımı kararlarının, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Geçerli Bir Sermaye Artırım Kararı Olmamasına Rağmen Belediye Tarafından Aktarılan Tutarın Şirket Tarafından Diğer Sermaye Yedekleri Hesabına Kaydedilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Genel Kurul kararı alınarak Ticaret Sicile tescil ettirilmiş ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmiş olması gerekirken Yönetim Kurulu kararı ile sermaye artırımına gidildiği, bu karar doğrultusunda alınan Belediye Meclis kararı sonrasında Belediye tarafından hakediş ödemeleri karşılığı olan ancak bankadan sermaye taahhüt ödemesi kaydıyla gönderilen 84 milyon TL’nin Şirket bilançosunda 529 Diğer Sermaye Yedekleri Hesabına kaydedildiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun;

“Genel Kurulun Görev ve Yetkileri” başlıklı 408’inci maddesinde; esas sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin görev ve yetkilerin devredilemeyeceği ve tek pay sahipli anonim şirketlerde bu pay sahibinin genel kurulun tüm yetkilerine sahip olduğu ve Tek pay sahibinin genel kurul sıfatıyla alacağı kararların geçerlilik kazanabilmeleri için yazılı olmasının şart olduğu,

“Tescil” başlıklı 455’inci maddesinde; esas sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararının, yönetim kurulu tarafından, şirket merkezinin ve şubelerinin bulunduğu yerin ticaret siciline tescil ettirileceği; ayrıca ilana bağlı hususların ilan ettirileceği, tescil ve ilan edilen kararın şirketin internet sitesine konulacağı ve değiştirme kararının tescilden önce üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmeyeceği,

“Sermaye artırımı” başlıklı 456’ncı maddesinde; esas sermaye sisteminde sermaye artırımına genel kurulun karar vereceği, sermaye artırımının, genel kurul kararı tarihinden itibaren üç ay içinde tescil edilemediği takdirde, genel kurul kararının geçersiz hale geleceği ve Kanun’un “Ödeme yeri” başlıklı 345’inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uyarınca bu hususu doğrulayan bir sicil müdürlüğü yazısının sunulması üzerine, bedellerin banka tarafından sahiplerine geri verileceği,

hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden özetle; anonim şirketlerin esas sözleşmesinde yapılacak değişikliklerin Genel Kurulun yetkisinde olduğu, bu yetkinin başka bir organa devredilemeyeceği, Tek pay sahibinin genel kurul sıfatıyla alacağı kararların geçerlilik kazanabilmeleri için yazılı olması gerektiği, sermaye artırım kararının genel kurul kararı tarihinden itibaren üç ay içinde tescil ettirilmesi, tescil edilemediği takdirde genel kurul kararının geçersiz hâle geleceği ve sermaye artırımı adı altındaki ödemelerin pay sahiplerine iade edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Şirket ve Düzce Belediyesinin mali tabloları, ödeme emirleri ve hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda;

-Şirket Yönetim Kurulunun 02.09.2024 tarihli kararıyla Şirket sermayesinin 207 milyon TL arttırılmasına, bu tutarın %35’inin nakdi, %65’inin ayni olarak sermayeye dahil edilmesine, ayni sermaye artırım değerinin Düzce Asliye Mahkemesinin bilir kişi raporu ile belirlenmesine karar verildiği ve Belediye Meclisinin 05.09.2024 tarihli kararıyla Yönetim Kurulunun sermaye artırım kararının oyçokluğuyla kabul edildiği, ancak sermaye artırımı için Genel Kurul kararı alınmadığı ve ticaret sicile tescil ettirilmediği,

-Ayrıca, ayni sermayenin değer tespiti için Belediye tarafından Düzce Asliye Mahkemesine başvuru yapılmadığı,

-Belediye tarafından 13.11.2024 ve 13.12.2024 tarihlerinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına ait hakediş karşılığı olan toplam 84 milyon TL’nin sermaye taahhüt ödemesi kaydıyla Şirket hesabına aktarıldığı,

-Geçerli bir sermaye artırım kararı olmaması, ticaret sicile tescil edilmemesi sebepleriyle Şirketin 84 milyon TL’yi 529 Diğer Sermaye Yedekleri Hesabına kaydettiği,

-Şirketin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına ilişkin Belediyeden olan hakediş alacakları toplamı 397.688.217,60 TL’nin 120 Alıcılar Hesabında takip edildiği,

tespit edilmiştir.

Şirket cevabında, Belediye tarafından sermaye taahhüt ödemesi kaydıyla gönderilen tutarın gerçek mahiyeti olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına ilişkin hakedişlerden olan alacaklara karşılık kayıtlara geçirilerek mali tabloların gerçeği yansıtır hale getirilmesinin sağlandığını belirtmişse de 2025 yılında yapılan söz konusu düzeltme kaydının 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.

Genel Kurul kararına dayalı geçerli bir sermaye artırım kararı bulunmaması ve ticaret sicile kaydettirilmemesi sebebiyle Belediye tarafından sermaye taahhüt ödemesi kaydıyla gönderilen toplam 84 milyon TL’nin, ödemenin gerçek mahiyeti olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına ilişkin hakedişlerden olan alacaklara karşılık kayıtlara geçirilerek mali tabloların gerçeği yansıtır hale getirilmesi, ileride alınacak sermaye artırım kararlarının 6102 sayılı Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde yapılması gerekmektedir.