Geçerli en düşük teklifin yüksek bulunması ihalenin iptaline neden olabilir mi (KİK)

Bursa Göğüs Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından 04.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2011/159073 İKN’li “2012 Yılı (12Aylık) Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Aydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 27.02.2012 tarihli ve 2012/UH.II-1156 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Aydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 18.05.2012 tarihli E:2012/587 sayılı kararıyla dava konusu Kurul kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş olup, anılan Mahkeme kararının yerine getirilmesini teminen alınan 01.08.2012 tarihli ve 2012/MK-248 sayılı Kurul kararı ile “1- 27.02.2012 tarih ve 2012/UH.II-1156 sayılı Kurul Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline” karar verilmiştir.

Öte yandan Ankara 11. İdare Mahkemesinin 17.09.2012 tarihli ve E:2012/587, K:2012/1416 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine temyiz yoluna başvurulmuş ve temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 20.09.2013 tarihli ve E:2012/3769, K:2013/2303 sayılı kararı ile temyiz isteminin kabulü ve mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının yerine getirilmesini teminen alınan 27.01.2014 tarihli ve 2014/MK-37 sayılı Kurul kararı ile “1- 01.08.2012 tarihli ve 2012/MK-248 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Ancak dosyaya yeniden bakan Ankara 11. İdare Mahkemesince Danıştayın bozma kararına uyulmayarak 21.02.2014 tarihli ve E:2014/276, K:2014/203 sayılı karar ile Mahkemelerinin 17.09.2012 tarih ve E:2012/58, K:2012/1416 sayılı kararında ısrar edilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Söz konusu Mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan 19.03.2014 tarihli ve 2014/MK-119 sayılı Kurul Kararında “1) Kamu İhale Kurulunun 27.01.2014 tarihli ve 2014/MK-37 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline” karar verilmiştir.

Bunun üzerine Ankara 11. İdare Mahkemesinin ısrar kararına karşı Kurum tarafından temyiz yoluna gidilmiş, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15.03.2017 tarihli ve E:2014/2148, K:2017/1211 sayılı kararı ile “… bu nedenle, ihale konusu işe esas alınan birim fiyatların Bursa ilindeki hastanelerin benzer konuda yaptığı alımlardaki birim fiyatlara göre yüksek kaldığı anlaşıldığından, ihalenin iptal sebebi dikkate alındığında, idarenin takdir yetkisini, dava konusu ihalenin iptali yönünde kullanmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuş ise de; İdare Mahkemesi, bozma kararına uymayarak dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararında ısrar etmiştir.

Davalı idare, Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin 21/02/2014 günlü, E:2014/276, K:2014/203sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir.

Dosyanın incelenmesinden, 30/11/2011 tarihli ihale komisyon kararı ile uyuşmazlık konusu ihalenin Ar Yemek Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, davacının itirazen şikayet başvuru üzerine alınan 26/01/2012 günlü, 2012/UH.II-614 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun bulunmayan Ar Yemek Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait tekliflerin reddedilmesine karar verildiği, Kurulun düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin bu kararının ardından, idarece ihalenin iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesinde, idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları ifade edilmiş; 39. maddesinde, “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.”, 40. maddesinde de, “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır… İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir, ihale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” kurallarına yer verilmiştir.

Anılan kurallar uyarınca, ihale komisyonlarınca alınan ihale kararlarının onaylanması veya onaylanmaması ya da ihaleyi iptal etme konusunda, idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olarak takdir yetkisinin bulunduğu açıktır.

Olayda, Kamu İhale Kurulu’nun anılan kararı sonucunda geçerli en düşük teklif sahibi durumunda bulunan davacının fiyat teklifinin, teklifleri reddedilen isteklilere ait tekliflere ve Bursa ili sınırlarındaki hastanelerin yaptığı alımlardaki fiyatlara göre yüksek kalması ve kurum menfaatinin göz önünde bulundurulması nedeniyle ihalenin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki temel ilkelerden ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması hususları göz önünde bulundurulmak suretiyle iptal edilen ihalenin, yeniden yapılması durumunda daha ekonomik teklifler alınabileceği, dolayısıyla kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesine aykırı hareket edilmesinin önlenmek istendiği ve ihaleye söz haliyle devam edilmesinde kamu yararı bulunmadığı gerekçesiyle ihalenin idarece iptal edilmesi kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir…” gerekçesiyle temyiz isteminin kabulüne, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 21.02.2014 tarihli, E:2014/276, K:2014/203 sayılı ısrar kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 19.03.2014 tarihli ve 2014/MK-119 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davaya konu itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin Kurul kararının alındığı tarihte geçerli olan 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.