ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, özel bütçeli idareler bünyesindeki bölge müdürlüklerinde gerçekleştirilen geçici kabul işlemlerine ilişkin önemli bulgular sunmaktadır. Bu rapor, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ait yatırım tutarlarının, ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığını ve 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlendiğini ortaya koymaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereğince, tamamlanan yatırımların 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri veya 252-Binalar Hesaplarına aktarılması gerektiği belirtilmiştir.

2021 yılı içerisinde bazı bölge müdürlüklerinde geçici kabulü yapılan işlerin, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından ilgili duran varlık hesaplarına alınmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, Bursa Bölgesi’nde 43.883.972,38 TL değerindeki işlerin yalnızca 6.527.052,95 TL’si ilgili hesaba aktarılmıştır. Toplamda, geçici kabulü yapılan yatırımların 776.900.718,60 TL’lik kısmı, mali tablolarda hatalı bir şekilde gösterilmektedir.

Sonuç olarak, geçici kabulü yapılan yatırımların 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmeye devam edilmesi, mali tabloların yanıltıcı olmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, tamamlanan yatırımların zamanında ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Geçici Kabul İşlemleri Yapılan Yatırımlara İlişkin Tutarların İlgili Maddi Duran Varlıklar Hesabına Aktarılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Bölge Müdürlüklerinde 2021 yılı içinde geçici kabulü yapılan yapım işlerine ait yatırım tutarlarının, ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmayıp, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlendiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252- Binalar ve 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesaplarına ilişkin ilgili maddelerinde ifade edildiği üzere; 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananlar, ilgisine göre, Maddi Duran Varlık Hesap Grubunda yer alan 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına alınmalıdır.
Detayı aşağıdaki tabloda görüleceği üzere; bazı bölge müdürlüklerinde 2021 yılı içerisinde geçici kabulü yapılan işlerin 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından ilgili maddi duran varlık hesabına alınmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 4: Bölge Müdürlükleri Bazında Geçici Kabulü Yapılan Yapım İşlerinin Toplam Tutarı ile Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Bakiyesinin Karşılaştırılması

Bölge 2021 Yılı Geçici Kabulü Yapılan İşlerin Toplam Değeri 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından İlgili Duran Varlık Hesabına Alınan Tutar Fark (TL)
1. Bölge Bursa 43.883.972,38 6.527.052,95 37.356.919,43
5.Bölge Ankara 80.723.764,12 46.576.866,38 34.146.897,74
6.Bölge Adana 35.800.613,02 5.969.515,36 29.831.097,66
7.Bölge Samsun 183.959.083,21 112.159.549,40 71.799.533,81
9.Bölge Elazığ 184.567.471,32 40.745.560,00 143.821.911,32
10.Bölge Diyarbakır 42.929.762,77 34.459.424,25 8.470.338,52
11.Bölge Edirne 5.840.688,28 0,00 5.840.688,28
12.Bölge Kayseri 70.640.483,35 1.700.000,00 68.940.483,35
13.Bölge Antalya 23.978.657,34 17.475.959,77 6.502.697,57
17.Bölge Van 26.074.511,55 1.154.467,70 24.920.043,85
18.Bölge Isparta 85.818.139,89 2.931.539,01 82.886.600,88
20.Bölge Kahramanmaraş 4.384.815,06 2.109.528,59 2.275.286,47
22.Bölge Trabzon 174.951.088,14 10.062.065,72 164.889.022,42
24.Bölge Kars 39.355.688,71 0,00 39.355.688,71
25.Bölge Balıkesir 56.403.102,08 539.593,49 55.863.508,59
TOPLAM TOPLAM TOPLAM 776.900.718,60

Geçici kabulü yapılan yatırımların ilgili maddi duran varlık hesaplarına alınmaması; 2021 yılı mali tablolarında, 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ile 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252- Binalar Hesabında 776.900.718,60 TL hataya neden olmaktadır.
Sonuç olarak; geçici kabulü yapılan yapım işlerine ait yatırım tutarlarının 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabında izlenmeye devam edilmesi, mali tablolarda söz konusu yatırımların tamamlanmadığı şeklinde yanlış bir bilgiye sebebiyet verdiğinden, tamamlanan yatırımların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir.