ÖZET: Başkanlık tarafından geçici kabul noksanlıkları için hakedişlerden yapılan kesintilerin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekirken, 333 Emanetler Hesabı ve 320 Bütçe Emanetleri Hesabında izlendiği görülmüştür. Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 30’uncu maddesinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerinde geçici kabul noksanlıkları için kesintinin hakedişten yapılması gerektiği belirtilmiştir. İdareler, seçecekleri yönteme göre sözleşme metnini düzenleyerek geçici kabul noksanlıklarını hakedişten kesinti yapmak veya yapılan iş tutarına karşılık gelen oranda teminat almak suretiyle yerine getireceklerdir. Alınan depozito ve teminatlar hesabında izlenmeyen tutarların, 333 Emanetler Hesabının fazla, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının fazla görünmesine yol açmıştır.

BULGU: Geçici Kabul Noksanlıkları İçin Yapılan Kesintilerin Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında İzlenmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Başkanlık tarafından geçici kabul noksanlıkları için hakedişlerden yapılan kesintilerin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekirken, 333 Emanetler Hesabı ve 320 Bütçe Emanetleri Hesabında izlendiği görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 30’uncu maddesinde anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ve birim fiyat üzerinden akdedilecek sözleşmelerde geçici kabul noksanlıkları kesintisi uygulamasına yönelik olarak sözleşme metninin nasıl düzenleneceğine yer verilmiştir. Tip sözleşmede, hakedişten yapılacak kesinti suretiyle veya hakedişte yapılan iş tutarına karşılık gelen oranda teminat alınması usullerinden seçilecek yönteme göre farklılaştırılmış metne yer verilmiştir. İdareler, seçecekleri yönteme göre sözleşme metnini düzenleyerek geçici kabul noksanlıklarını hakedişten kesinti yapmak veya yapılan iş tutarına karşılık gelen oranda teminat almak suretiyle söz konusu hükmün gereğini yerine getireceklerdir.
Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmeli işlerde, geçici kabul noksanları için düzenlenen her hakedişte yapılan iş tutarının % 3’üne karşılık gelen kısmı tutulur veya % 3’ü karşılığında teminat mektubu alınır. Hakedişten kesilen tutar veya alınan teminat mektubu geçici kabul noksanı bulunmayan işlerde geçici kabul onay tarihinden sonra, geçici kabul noksanı bulunan işlerde ise bu eksikliklerin tamamlanmasını müteakip, geçici kabul onay tarihinden sonra yükleniciye ödenir veya iade edilir.
Birim fiyat sözleşmeli işlerde ise belirlenmiş usul ve esaslar takip edilerek düzenlenen hakedişlerde tamamlanmış ancak kesin hesabı idareye verilmemiş imalatlara ait tutarların %5’i tutulur veya %5’i karşılığında teminat mektubu alınır ve kesin hesaplar idare tarafından onaylanmadıkça bu tutarlar veya teminat mektubu iade edilmez.
Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Özel Bütçeli Kurumlar Detaylı Hesap Planında TİKA için 330 hesabına ilişkin 330.15 Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 30 ve 31’inci Maddesi Gereği Alınan Teminatlar yardımcı hesabı düzenlenmiştir. Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 30’uncu maddesi gereği alınacak teminatlar ise geçici kabul noksanlıklarını ifade etmektedir. Yapılan incelemede, geçici kabul noksanlıkları için yapılan kesintilerin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmeyip 924.047,87 TL’lik kısmının 333 Emanetler Hesabında, 52.361,34 TL’lik kısmının 320 Bütçe Emanetleri Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Geçici kabul noksanlıkları için hakedişlerden kesilen tutarların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının yardımcı hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.
Bu durum Kamu İdaresinin 2021 yılı mali tablolarında 333 Emanetler Hesabının 924.047,87 TL, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının 52.361,34 TL fazla; 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının ise 976.409,21 TL tutar kadar noksan görünmesine yol açmaktadır.