|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde yapılan incelemelerde, geçici kabul tarihinden sonra gerçekleştirilen mukayeseli keşiflerle iş artışlarının yapıldığı ve bu artışların bazı kalemlerinin ihale kapsamındaki ana işten bağımsız olduğu belirlenmiştir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 21. maddesi, ilave işlerin yalnızca belirli şartlar altında yapılabileceğini öngörmektedir. Bu şartlar arasında, iş artışının sözleşmeye esas proje içinde kalması ve asıl işten ayrılmanın teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması yer almaktadır.
İlgili raporda, geçici kabul sonrası yapılan iş artışlarının, yeni bir ihale konusu olabilecek nitelikteki işler için değil, mevcut ihalelerin kapsamındaki işler için gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve eğitim-öğretim döneminde aksaklık yaşanmaması amacıyla yapılmıştır. Ancak, iş artışlarının asıl işlerle ilgili olması gerektiği vurgulanmış ve gelecekteki ihalelerde bu hususa dikkat edileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresinin iş artışlarının yönetiminde daha dikkatli olması gerektiği, geçici kabul sonrası yapılan işlerin uygunluğu ve ihale süreçlerinin şeffaflığı açısından önemli bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Geçici Kabulden Sonraki Tarihlerde Yapılan Mukayeseli Keşifler ile İş Artışının Yapılması ve Bu İşlerin İhale Kapsamındaki İşlerden Bağımsız İşlerden Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
2023 yılında hakkediş ödemeleri yapılan yapım işlerinin incelenmesi neticesinde; bu yapım işlerinin bazılarında geçici kabul tarihinden sonraki bir tarihte mukayeseli keşif yapılarak iş artışının yapıldığı, iş artışının yapıldığı kalemlerden bazılarının ihale kapsamındaki asıl işten bağımsız işlere ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
04.03.2009 tarih ve 27159 sayılı Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde; “Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise %20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” denilmektedir.
Yeni bir ihalenin konusu olması gerekirken halihazırdaki ihalelerin bünyesinde ve iş artışı kapsamında yapılan işlerin listesi aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Söz konusu işlerin mukayeseli keşifleri de geçici kabul tarihinden sonra yapılmıştır.
Tablo 6:Geçici Kabulden Sonra Keşfi Yapılanlardan Asıl İşten Bağımsız İmalat İçerenler
| İşin Adı | İhale Tarihi | Sözleşme Bedeli (TL) | Geçici Kabul Tarihi | Mukayeseli Keşif Tarihi | Asıl İşten Bağımsız Yapılan İlave İmalat Tutarı (TL) |
| 2022/540816 Araştırma Hastanesi Isı Kanalı (Galeri Kanal) Yapım İşi |
24.06.2022 | 15.105.246,11 | 31.10.2022 | 19.12.2022 | 2.196.732,13 |
| 2022/299496 14’üncü Blok Güçlendirme ve Büyük Onarım İşi |
14.04.2022 | 2.631.000,00 | 19.08.2022 | 29.03.2023 | 26.580,49 |
| 2022/414935 Fen Fakültesi C ve Cl Bloklarda Güçlendirme ve Büyük Onarım İşi |
18.05.2022 | 8.530.000,00 | 23.12.2022 | 27.07.2023 | 239.981,56 |
| 2023/230195 Fen Fakültesi A-A1-A2 Bloklarda Güçlendirme ve Büyük Onarım İşi |
04.04.2023 | 12.493.500,00 | 4.10.2023 | 20.12.2023 | 715.594,13 |
| 2023/558095 Merkezi Yerleşkedeki Birimlerde Islak Hacim Ve Diğer Büyük Onarım İşi |
20.06.2023 | 2.844.000,00 | 25.09.2023 | 14.12.2023 | 1.260,51 |
İlgili mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere iş artışının yapılabilmesi için sözleşmeye esas proje içinde kalması ve teknik veya ekonomik olarak asıl işten ayrılmasının mümkün olmaması gerekir.
Kamu idaresi çalışmaya uygun olan devrenin kısıtlı olması, birimlerden gelen talepler doğrultusunda eğitim-öğretim sezonunda herhangi bir aksaklığa sebebiyet verilmemesi ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması amacıyla söz konusu asıl işten bağımsız iş artışlarının yapıldığının ve İdare tarafından bu tarihten sonraki ihalelerde bahsi geçen konuya azami dikkat edileceği ifade edilmiştir
İş artışlarının asıl işle ilgili olması gerekir. Yeni bir ihalenin konusu olabilecek işlerin; halihazırda imalat aşamasında olan veya geçici kabulu yapılan ihalelerin ilgili yüzde 20’lik iş artışının kalan kısmında tamamlanmasında kullanılmaması gerekir.