ÖZET: Geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin nihai projelerin bir kısmının yükleniciler tarafından hazırlanmadığı ve bu projelerin muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye yapım işlerinin geçici kabul süreçleri sonrasında bu durumun yaşandığını ortaya koymaktadır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği gereğince, geçici kabul sonrası nihai projelerin yükleniciler tarafından bedelsiz hazırlanarak idareye teslim edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, maddi olmayan duran varlıkların kaydı ve izlenmesi ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Bu bağlamda, kamu idaresinin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen, fiziksel varlığı bulunmayan ve belirli bir süre yararlanılması planlanan değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, yükleniciler tarafından sunulmayan nihai projelerin yanı sıra, sunulanların da mali tablolarda izlenmediği görülmüştür.

Sonuç olarak, üniversitede geçici kabulü yapılan yatırımlara ait nihai projelerin bir kısmının yükleniciler tarafından sunulmadığı ve sunulanların da gerekli muhasebe işlemlerine tabi tutulmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleriyle çelişmektedir ve konuya ilişkin gerekli önlemlerin alınacağı belirtilmiştir.

BULGU: Geçici Kabulü Yapılan Yapım İşlerine Ait Nihai Projelerin Bir Kısmının Yükleniciler Tarafından Hazırlanmaması ve Hazırlanan Nihai Projelerin Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yapım işlerinin geçici kabulü sonrasında nihai projelerin yüklenicilere hazırlatılmadığı ve 260 Haklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 11’inci maddesinin yedinci fıkrasında; uygulama projelerinin geçici kabul yapıldıktan sonra ister idarece verilmiş ister yüklenici tarafından hazırlanarak idarece onaylanmış olsun, uygulama sırasında yapılmış değişiklikleri de içeren ve işin bitmiş durumunu gösteren nihai projelere dönüştürülerek yüklenici tarafından bedelsiz hazırlanıp orijinallerinin idareye teslim edileceği düzenlenmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar” başlıklı 192’nci maddesinin birinci fıkrasında; maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunun herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar, bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanlar ile ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarının kaydı için kullanılacağı, Yönetmelik’in “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 193’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; edinilen maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli ile bağış veya hibe olarak edinilenlerin ise değerlemesi yapıldıktan sonra hesaplara alınacağı, 260 Haklar Hesabının niteliğine ilişkin 194’üncü maddesinde; haklar hesabının bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddesinde ise bedelsiz olarak intikal eden hakların tespit edilen değerleri üzerinden 260 Haklar Hesabına borç ve 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği, düzenlemeleri yer almaktadır.
İlgili mevzuat hükümleri uyarınca, bedelsiz dahi olsa kamu idaresinin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan, belli ölçüde yararlanılan ya da yararlanılması planlanan ve yararlanma süresi bir yıldan fazla olan plan ve proje gibi değerler edinme tarihindeki tespit edilen bedelleri ile 260 Haklar Hesabında izlenmelidir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış, konuya ilşikin azami dikkatin gösterileceği bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak Üniversitede geçici kabulü yapılan yatırımlara ait nihai projelerin bir kısmının yükleniciler tarafından Üniversiteye hiç sunulmamış olduğu, sunulanların ise bedellerinin tespit edilip mali tablolarda izlenmediği görülmüştür. Söz konusu durum yukarıda anılan mevzuat hükümleriyle örtüşmemektedir.