ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, geçici kabulü yapılan yatırımların ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığını ortaya koymuştur. Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen inşaat, bina onarımı, büyük onarım, tadilat ve güçlendirme çalışmalarına dair tutarlar, geçici kabul işlemleri tamamlanmasına rağmen ilgili hesaplara intikal ettirilmemiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesi, geçici kabul tutanağının onaylandığı tarihte bu tutarların maddi duran varlık hesabına aktarılması gerektiğini belirtmektedir.

Aynı yönetmeliğin 252’nci maddesi, kamu idarelerine ait binaların izlenmesine yönelik düzenlemeleri içermekte ve geçici kabulü yapılan binaların muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağını açıklamaktadır. Geçici kabul işlemi gerçekleştikten sonra, bina yapımına ilişkin tutarların 252-Binalar Hesabı’na borç, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, denetim dönemi içerisinde bu işlemler yapılmamış ve mali tablolarda 252-Binalar Hesabı 1.185.128.000,00 TL eksik, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ise aynı tutar kadar fazla görünmektedir.

Kamu idaresi, yıl içinde tamamlanan yatırımların merkezi saymanlık müdürlüğüne gönderilerek hesaplar arası aktarım yapılacağını belirtmiş olsa da, bu uygulamanın 2021 yılı itibarıyla etkin bir şekilde gerçekleştirilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, geçici kabulü yapılan işlerin muhasebe kayıtlarının yıl içinde takip edilerek yapılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Geçici Kabulü Yapılan Yatırımların İlgili Maddi Duran Varlık Hesaplarına Aktarılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen inşaat, bina onarımı, büyük onarım, tadilat ve güçlendirme işlerine ilişkin tutarlardan geçici kabulü yapılanlar ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmamıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin, yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin 187’nci maddesine göre, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılmaktadır.
Aynı Yönetmelik’in 252-Binalar Hesabının “Hesabın Niteliği” başlıklı 175’inci maddesinde, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı belirtilmiştir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 176’ncı maddesinin (a) bendinde de geçici kabulü yapılan binaların muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı açıklanmıştır.
Buna göre, bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen bina yapımına ilişkin tutarların binanın geçici kabulün yapılması ile birlikte, 252- Binalar Hesabına borç, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, yıl içerisinde tamamlanan yatırımların toplu bir liste hazırlanarak merkez saymanlık müdürlüğüne hesaplar arası aktarma yapılmak üzere gönderildiği, bu nedenle aktarmaların bir sonraki yılın hesaplarına kaydedildiği, bundan böyle söz konusu uygulamanın yıl içerisinde de yapılacağı belirtilmiş olsa da denetim dönemi olan 2021 yılında mali tablolarda 252-Binalar Hesabı 1.185.128.000,00 TL noksan, 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ise aynı tutar kadar fazla görünmektedir.
Bu itibarla, geçici kabulü yapılan işlerin takip edilerek gerekli muhasebe kayıtlarının yılı içerisinde yapılması gerekmektedir.