ÖZET: Geçici kabulü yapılmamış yatırımların muhasebe kayıtlarıyla ilgili önemli bir bulguya ulaşılmıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, inşaatı devam eden bazı projelere ait harcamaların, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların geçici kabul sürecine tabi olduğunu ve kabul sonrası ilgili hesaplara aktarılması gerektiğini belirtmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, su isale hattı inşaatlarına ait harcamaların, geçici kabul yapılmadan 258 no.lu hesaptan 251 no.lu hesaba kaydedildiği anlaşılmıştır. Bu durum, bilanço üzerinde 251 no.lu hesapta 121.374.454,75 TL fazla, 258 no.lu hesapta ise aynı tutarda noksanlık yaratmıştır. İdare, geçmişteki harcamaların hatalı bir şekilde takip edileceğini belirtirken, yalnızca yeni ihalelerde bu bulguya uygun kayıt yapılacağını ifade etmiştir. Ancak, mevcut hatanın düzeltilmesi ve geçici kabulü yapılmamış harcamaların doğru hesapta izlenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan harcama tutarlarının, geçici kabul sonrasında ilgili duran varlık hesaplarına aktarılması zorunludur. Bu süreç, muhasebe kayıtlarının doğruluğunu sağlamak ve finansal raporların güvenilirliğini artırmak açısından kritik öneme sahiptir.

BULGU: Geçici Kabulü Yapılmamış Olan Yatırımların İlgili Varlık Hesabına Aktarılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İnşaatı devam eden ve henüz geçici kabulü yapılmamış olan bazı işlere ait harcamaların, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına aktarıldığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 204’üncü maddesinde; bu hesabın, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve umumi giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin tanzim edildiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı, mezkûr Yönetmelik’in aynı hesabın işleyişinin izah edildiği 205’inci maddesinde; tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere dair tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.

Yine aynı Yönetmelik’in 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının işleyişinin izah edildiği 191’inci maddesinde ise; bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen yeraltı ve yer üstü düzenlerine ilişkin tutarların, yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede; bazı su isale hattı inşaatlarına ait harcama tutarlarının, bu inşaatlara dair geçici kabul yapılmamasına rağmen 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına aktarıldığı tespit edilmiş olup bu sebeple, bilançoda 251 no. lu hesap 121.374.454,75 TL fazla, 258 no.lu hesap ise aynı tutarda noksan yer almaktadır.

İdare tarafından verilen cevapta; geçmişte ihale edilen ve geçici kabulü yapılmamış olan su isale hattı inşaat işlerine dair harcamaların, 258 no.lu hesaptan 251 no.lu hesaba aktarılarak muhasebe kayıtlarında hatalı şekilde takip edilmeye devam edileceği, yalnızca yeni yapılacak ihalelerde bulgu doğrultusunda kayıt yapılacağı ifade edilmiştir. Sadece yeni yapılacak ihaleler için gerçekleştirilecek harcamaların 258 no.lu hesapta takip edileceğinin belirtilmesi, mevcut hatayı düzeltmeyecek olup geçici kabulü yapılmamış olan su isale hattı inşaatlarına ait harcama tutarlarının 251 no.lu hesapta takip edilmesi sebebiyle hasıl olan bilanço hatası tashih edilmeli ve bu tutarlar da 258 no.lu hesapta takip edilmelidir.

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen yapım işlerine dair harcama tutarlarının, geçici kabulün yapılması akabinde alakalı duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir.