Geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi ihale iptali sürecinde nasıl değerlendirilmelidir (KİK)

Mardin Defterdarlığı Personel Müdürlüğütarafından 30.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/162809 İhale Kayıt Numaralı”İlimiz Hükümet Konağı, Adliye Hizmet Binası ve Defterdarlık Hizmet Binalarının Isıtılmasında Kullanılmak Üzere Kalorifer Yakıtı Alımı” ihalesine ilişkin olarak;

Ademhan Petrol Ürünleri Nak. Turizm İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.01.2012 tarih ve 239sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2011 tarihli dilekçe ile yaptığı itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 23.01.2012 tarih ve 2012/UM.III-518 sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54′ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine”karar verilmiştir.

Ademhan Petrol Ürünleri Nak. Turizm İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 13. İdare Mahkemesince 20.09.2012 tarih ve E:2012/537, K:2012/2521 sayılı karar ile “Davanın reddine” karar verilmiş, akabinde davacı tarafından Danıştay 13. Dairesine temyiz yoluna başvurulmuştur.

Temyiz incelemesi sonucunda, Danıştay 13. Dairesi tarafından 29.05.2013 tarih ve E:2013/374, K:2013/1607 sayılı karar ile “Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalenin davacı şirket üzerinde kaldığı, ihale dokümanı satın almayan ve ihaleye teklif vermeyen, aday veya istekli ve istekli olabilecek durumunda bulunmayan firma tarafından verilen ihbar niteliğindeki dilekçe ile, ihale üzerinde bırakılan davacı şirketin sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin, iş bitirme tarihinin son beş yıl şartını sağlamadığı ve benzer iş tanımına uygun olmadığı iddialarıyla başvuruda bulunulması üzerine idarece yapılan incelemede, davacı şirket tarafından sunulan iş bitirme belgesinin gerçeği yansıtmadığı ve teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu durumda da geçerli teklif kalmadığı belirtilerek ihalenin iptaline ve 4734 sayılı Kanun’un 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (h) bendine göre cezalandırılmasına ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine karar verildiği, davacı şirket tarafından geçici teminatın gelir kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek yapılan 28.12.2011 tarihli şikâyet başvurusunun reddi üzerine 30.12.2011 tarihli itirazen şikâyet dilekçesinde, geçici teminatın gelir kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğunun belirtildiği ve buna yönelik iddialarda bulunulduğu, dava konusu işlemde ihale süreci anlatıldıktan sonra, davacının geçici teminatının gelir kaydedilmesinin hukuka uygunluğu noktasında herhangi bir değerlendirme yapmaksızın “ihalenin ihale yetkilisince iptal edilmesi kararının uygun olduğu” belirtilerek itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği, dava dilekçesinde geçici teminatın gelir kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu yönündeki iddialarla bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusunun geçici teminatın gelir kaydedilmesine yönelik işleme karşı olduğu, gerek Kamu İhale Kurulu tarafından, gerekse İdare Mahkemesi tarafından yapılan incelemede ihalenin iptalinin hukuka uygunluğunun değerlendirildiği, davacı şirketin geçici teminatının gelir kaydedilmesine yönelik işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmediği anlaşıldığından, bu husus değerlendirilmeksizin eksik inceleme sonucu verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan, açılan davanın, ihalenin iptaline ilişkin işlemin iptali istemine ilişkin olduğu şeklinde değerlendirilmesi halinde; dava konusu ihalede 4734 sayılı Kanun’da öngörülen şikâyet başvurusu olmaksızın, ihale dokümanı satın almayan ve ihaleye teklif vermeyen firma tarafından verilen ihbar dilekçesi üzerine yapılan inceleme ile ihalenin iptal edildiği, ortada şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınan bir iptal kararı olmadığından ve ihalenin idarece kendiliğinden iptal edilmesi hali söz konusu olduğundan, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebileceği için, ihalenin idarece re’sen iptaline ilişkin işleme karşı doğrudan dava açılması gerektiğinden, bu hususta Kamu İhale Kurulu’nun inceleme yetkisinin bulunmadığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49.maddesi uyarınca Ankara 13. İdare Mahkemesi’nin 20.09.2012 tarih ve E:2012/537, K:2012/2521 sayılı kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine”karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28/1 maddesinde ise Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Mahkeme Kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1) Kamu İhale Kurulunun 23.01.2012 tarih ve 2012/UM.III-518 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.