ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin bazı ihalelerinde geçici kabul ile kesin kabul tarihleri arasındaki süre, idari şartnamede belirtilen teminat süresini aşmaktadır. Bu durum, yüklenicinin kusurlarının gizlenmesine, kesin kabul eksikliklerinin tespitinin zorlaşmasına ve yüklenicinin olası iflası durumunda sorunların ortaya çıkmasına neden olabileceği belirtilmiştir. İdare, bu konuda çalışmalar başlatmıştır.

BULGU: Geçici ve Kesin Kabul İşlemleri Arasındaki Sürenin Teminat Süresini Aşacak Şekilde Fazla Olması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bazı ihalelerde, geçici kabul tarihi ile kesin kabul tarihi arasında ki sürenin idari şartnamede öngörülen teminat süresinin bir hayli üzerinde olduğu görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “teminat süresi” başlıklı 42’nci maddesinde; geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek sürenin teminat süresi olduğu, sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa teminat süresinin on iki aydan az olamayacağı belirtilmiştir.
Aynı Şartname’nin 44’üncü maddesinde kesin kabul için belirlenen tarihte, yüklenicinin yazılı müracaatı üzerine, kesin kabul komisyonu oluşturularak kesin kabul yapılacağı, yüklenicinin belirlenen tarihte kesin kabul başvurusunda bulunmaması halinde idarece resen kesin kabul işlemlerine başlanabileceği belirtilmiştir. Geçici ve kesin kabuller arasında, yüklenici tarafından yapılması gereken, sürekli bakım niteliğindeki işlerin sözleşme uyarınca yapılıp yapılmadığı kabul komisyonu tarafından incelenerek tespit olunacağı ve bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu ve kendisine yüklenebilecek kesin kabulü engelleyecek bir kusur ve eksiklik görülmediği takdirde kesin kabul tutanağının düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Kesin kabul tutanağının yetkili makam tarafından onaylanması ile kesin kabul işleminin tamamlanacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden, yapım işlerinde ihale dokümanlarında öngörülen teminat süresinin bitiminde kesin kabul komisyonunun kurulup kesin kabul işlemlerinin tamamlanması ve akabinde tutanağın imzalanması ile kesin kabul işlemlerinin bitirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme neticesinde, Belediyenin yaptığı bazı ihalelerde idari şartnamelerinde öngörülen teminat sürelerinin bitiş tarihinden bir hayli sonra kesin kabul işlemlerini yaptığı görülmüştür. Aşağıda ki tabloda teminat sürelerini aşan ihalelere ilişkin örnekler gösterilmiştir.
Tablo 23: Teminat Sürelerini Aşan İhaleler

İHALEYİ
GERÇEKLEŞTİREN
MÜDÜRLÜK
İŞİN ADI GEÇİCİ KABUL TARİHİ TEMİNAT
SÜRESİ
TEMİNAT
SÜRESİNİN BİTİŞ TARİHİ
KESİN KABUL TUTANAĞININ ONAYLANDIĞI
TARİH
GECİKİLEN SÜRE (GÜN)
Yapı İşleri Şube Müdürlüğü Selimpaşa Belediyesi İki Adet Tarihi Eser Hizmet Binası Restorasyon İşi 13.11.2006 12 AY 13.11.2007 03.12.2021 5134
Tesisler Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü 2014 Yılı İstanbul
Geneli Belediye
Lojmanlarının
Bakim ve Onarım
İnşaatı
20.09.2014 12 AY 20.09.2015 21.04.2017 579
Yapı İşleri Şube Müdürlüğü Bakırköy, Ataköy
Metro Durağı Çıkışı Zeminalti Otopark İnşaatı
17.10.2017 12 AY 17.10.2018 29.03.2022 1259
Yeşil Alan ve Tesisler
Yapım Şube
Müdürlüğü
İstanbul Genelinde
Yeni Yeşil Alanların Yapım
İşi
14.11.2018 12 AY 14.11.2019 23.03.2022 860
Yapı İşleri Şube Müdürlüğü Tarihi Beykoz
Kışla Binası Tadilatı ve Çevre Düzenleme İnşaatı
19.01.2018 12 AY 19.01.2019 21.03.2022 1157
Yeşil Alan ve Tesisler
Yapım Şube
Müdürlüğü
İstanbul Genelinde
Yeni Yeşil Alanların Yapım
Ji
14.11.2018 12 AY 14.11.2019 23.03.2022 860

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu husus hakkında çalışmaların başlatıldığı, takip eden yıllarda yasal mevzuata uygun hareket edileceği ifade edilmektedir.
Kesin kabul işlemlerinin geç yapılması sonucu;
• Zaman içerisinde idarece inşaatta yapılan değişiklikler, eklemeler ve kullanım sonucu oluşacak hasarlar yüklenicinin kusurlarının gizlenmesine neden olabileceği için yükleniciden kaynaklı kusurların sağlıklı tespit edilememesine ve sağlıklı bir kesin kabul yapılmasına engel teşkil edeceği,
• Süreye bağlı kesin teminatların süresinin bitmesi sonrası tespit edilecek kesin kabul eksiklerinin idarece yüklenicinin nam ve hesabına yaptırılması ve tahsilini zorlaştıracağı,
• Yüklenicinin ölümü, iflası vb. durumlarda kabulde tespit edilecek eksik ve kusurların giderilmesinin imkânsız hale gelebilmesine sebep olacağı,
• Sürecin uzamasıyla kabul aşamasında tespit edilecek eksik ve kusurlarda sorumlu kamu görevlilerinin sorumluluğunun tespitini zorlaştırılacağı,
Düşünülmektedir.