|
ÖZET: Gecikme zamlarının, idarenin mali tablolarında yeterince izlenmediği belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde uygulanan ve henüz tahsil edilmeyen gecikme zamlarının, ilgili olduğu mali yılın tablolarında yer almadığı tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5. maddesi, kamu idarelerinin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanması gerektiğini belirtirken, 16. madde ise kamu hesaplarının mali yıl esasına göre tutulacağını ifade etmektedir.
Yapılan incelemelerde, idare alacaklarına ilişkin olarak, mükellef bazında günlük gecikme zammı hesaplandığı, ancak bu hesaplamaların hangi mali yıla ait olduğunun göz önünde bulundurulmadan tahakkuk ettirildiği görülmüştür. Bu durum, “Faaliyet Alacakları” hesap grubunun 2024 yılı dönem sonu itibarıyla gerçeğinden daha düşük görünmesine yol açmıştır. Denetim sonucunda, idare tarafından yıllar itibarıyla hesaplanan gecikme zamlarının tahsil edilmesi ve mali tablolarda izlenmesi için gerekli adımların atılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, gecikme zamlarının ilgili olduğu dönemlerde gelir hesapları aracılığıyla öz kaynaklar arasında gösterilmesi ve tahsilat döneminde ilgili alacak hesabının kapatılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu uygulama, mali tabloların doğruluğunu artıracak ve idarenin mali durumunu daha şeffaf hale getirecektir. |
BULGU: Gecikme Zamlarının İdarenin Mali Tablolarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tatbik olunan ve henüz tahsilatı gerçekleşmemiş gecikme zamlarının ilgili olduğu yılın mali tablolarında izlenmediği tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde; “Dönemsellik” kavramı, kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanacağı ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanacağı şeklinde ifade edilmiştir. Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde ise, kamu hesaplarının mali yıl esasına göre tutulacağı, kamu gelir ve giderlerinin tahakkuk ettirildikleri mali yılın hesaplarında gösterileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 88’inci maddesinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarlarının bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Buna göre, her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanabilmesi için, gelirlerin ilgili olduğu mali yıl içerisinde tahakkuk ettirilmesi ve mali tablolarda izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdare alacaklarına ilişkin olarak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, mükellef bazında günlük gecikme zammı hesaplandığı, hesaplanan tutarın hangi mali yıla ilişkin olduğu dikkate alınmaksızın, ödemenin yapıldığı mali yıl içerisinde tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır. Gecikme zamlarının ilgili olduğu dönemlerde tahakkuk kayıtlarının yapılmaması “Faaliyet Alacakları” hesap grubunun 2024 yılı dönem sonu itibarıyla olması gerekenden daha düşük görünmesine neden olmuştur.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; Yıllar itibari ile hesaplanan gecikme zamlarının tahsil edilmesine ve Belediyenin mali tablolarında izlenmesine yönelik çalışmaların başlatılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yıllar itibari ile hesaplanan gecikme zammının ilgili olduğu dönem sonunda gelir hesapları aracılığı ile öz kaynaklar arasında gösterilmesi ve bu şekilde alacağa bağlanan gecikme zammı tutarlarının ödeme döneminde ilgili alacak hesabının kapatılması suretiyle tahsil edilmesi gerekmektedir.