|
ÖZET: Gecikme zamlarının mali tablolar üzerinde izlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde, henüz tahsil edilmemiş gecikme zamlarının ilgili olduğu yılın mali tablolarında yer almadığı gözlemlenmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5. maddesi, kamu idarelerinin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanması gerektiğini belirtirken, 16. madde ise kamu hesaplarının mali yıl esasına göre tutulacağını ifade etmektedir.
Yapılan incelemelerde, idare alacaklarına ilişkin gecikme zamlarının, hangi mali yıla ait olduğuna bakılmaksızın, ödemenin yapıldığı mali yıl içinde tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır. Bu durum, 2024 yılı dönem sonu itibarıyla “Faaliyet Alacakları” hesap grubunun 464.980,75 TL daha düşük görünmesine yol açmıştır. Denetim bulgusu üzerine, idare bu durumu kabul etmiş ve gecikme zamlarının mali tablolarda izlenmesi için gerekli muhasebe işlemlerinin gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, yıllar içinde hesaplanan gecikme zamlarının ilgili dönem sonunda gelir hesapları aracılığıyla öz kaynaklar arasında gösterilmesi ve tahsilatın bu şekilde yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Gecikme Zamlarının İdarenin Mali Tablolarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tatbik olunan ve henüz tahsilatı gerçekleşmemiş gecikme zamlarının ilgili olduğu yılın mali tablolarında izlenmediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde; “Dönemsellik” kavramı, kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanacağı ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanacağı şeklinde ifade edilmiştir. Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde ise, kamu hesaplarının mali yıl esasına göre tutulacağı, kamu gelir ve giderlerinin tahakkuk ettirildikleri mali yılın hesaplarında gösterileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 88’inci maddesinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarlarının bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Buna göre, her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanabilmesi için, gelirlerin ilgili olduğu mali yıl içerisinde tahakkuk ettirilmesi ve mali tablolarda izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdare alacaklarına ilişkin olarak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, mükellef bazında günlük gecikme zammı hesaplandığı, hesaplanan tutarın hangi mali yıla ilişkin olduğu dikkate alınmaksızın, ödemenin yapıldığı mali yıl içerisinde tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır. Gecikme zamlarının ilgili olduğu dönemlerde tahakkuk kayıtlarının yapılmaması “Faaliyet Alacakları” hesap grubunun 2024 yılı dönem sonu itibarıyla olması gerekenden 464.980,75 TL daha düşük görünmesine neden olmuştur.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve gecikme zamlarının idarenin mali tablolarında izlenmemesine yönelik muhasebe işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yıllar itibari ile hesaplanan gecikme zammının ilgili olduğu dönem sonunda gelir hesapları aracılığı ile öz kaynaklar arasında gösterilmesi ve bu şekilde alacağa bağlanan gecikme zammı tutarlarının ödeme döneminde ilgili alacak hesabının kapatılması suretiyle tahsil edilmesi gerekmektedir.