|
ÖZET: Geçmiş yıllara ait olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarının doğru bir şekilde kaydedilmediği, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Türkiye Ulusal Ajansı’nın muhasebe kayıtları, en az beş yıllık bir dönemi kapsayacak şekilde geçmiş faaliyet sonuçlarını yansıtmakta yetersiz kalmaktadır. Türkiye Ulusal Ajansı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 35. maddesi, hesap planının Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, yardımcı hesapların detaylı planları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanmıştır.
Yardımcı hesap defterleri, hesap planına dayalı bilgilerin ayrıntılı kaydını tutmak amacıyla oluşturulmuştur. Geçmiş yıllara ait olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçları, ilgili hesaplarda izlenmeli ve bu hesapların bölümlenmesi ile dönem sonlarında güncellenmesi sağlanmalıdır. Ancak yapılan incelemeler, bu hesapların kaydırma yoluyla kaydedildiğini ve dolayısıyla doğru bilgi sunmadığını göstermektedir. İdare, kayıtların doğru olduğunu belirtse de, Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a verilmesi ve muhasebe birimleri ile muhasebe yetkililerinin bildirilmesi konusundaki sorunlar nedeniyle bilişim sistemine yüklemede zorluklar yaşandığı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçları hesaplarının, faaliyet dönemlerine uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Geçmiş Yıllar Olumlu ve Olumsuz Faaliyet Sonuçları Yardımcı Hesaplarının Doğru Bilgi İçermemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
Muhasebe kayıtlarında en az beş yıllık geçmiş dönemi kapsayacak bir biçimde izlenen geçmiş yıllar olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarının gerçek durumu yansıtmadığı görülmüştür.
Türkiye Ulusal Ajansı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında, İdare’de uygulanacak hesap planının Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde öngörülen hesap planını esas alarak düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne dayanılarak yardımcı hesapların yer aldığı detaylı hesap planları ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca yayımlanmıştır.
Türkiye Ulusal Ajansı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 33’üncü maddesinde, yardımcı hesap defterleri; hesap planını oluşturan hesaplara ait bilgilerin ayrıntı bazında kaydına mahsus tutulan defterler olarak tanımlanmıştır.
Türkiye Ulusal Ajansı Bütçesi ve Ajansın Olduğu Projelere İlişkin Mali İşlemler Yönergesi’nin eki Hesap Planı’nda yer alan açıklamalara göre; Geçmiş yıllara ait olumlu faaliyet sonuçlarının 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda, olumsuz faaliyet sonuçlarının ise 580-Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir. Uygulamada bu hesapların en az beş yıllık faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde bölümlenmesi, yardımcı hesap defterlerinde ayrı ayrı gösterilmesi ve dönem sonunda sürelerin güncellenmesi amacıyla bölümlenmiş yardımcı hesaplarda kayıtlı tutarların bu hesaplara borç ve alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde yukarıda sözü edilen olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçları hesaplarına ait yardımcı hesapların kaydırma yapılmak suretiyle kaydedildiği ve bu sebeple doğru bilgi içermediği görülmüştür. İdare tarafından kayıtların doğru yapıldığı ancak Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar çerçevesinde bilişim sistemine yüklemede sorunlarla karşılaşıldığı ve sorunun çözülmeye çalışıldığı bildirilmiştir.
İdare’nin bilançoda yer alan olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçları hesaplarına ait yardımcı hesapları faaliyet dönemlerine uygun olarak muhasebeleştirmesi gerekmektedir.