|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları incelendiğinde, üniversitenin muhasebe işlemlerinde peşin tahsil edilen kira gelirlerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabında kaydedilmediği tespit edilmiştir. İdarenin taşınmaz kiralama süreçlerinde, kira sözleşmelerine göre tahsil edilen yıllık kira bedelinin hatalı bir şekilde muhasebeleştirildiği ve bu durumun dönemsellik ilkesine aykırı olduğu belirlenmiştir. Dönemsellik ilkesi, kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarının belirli dönemlerde bağımsız olarak raporlanmasını gerektirir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabı, peşin tahsil edilen gelirlerin ilgili dönemlerde izlenmesi amacıyla kullanılmalıdır. Ancak, 2023 yılında tahsil edilen 404.884,92 TL’nin tamamı 600 Gelirler hesabında kaydedilmiş, gelecek aylara ait ve gelecek yıllara ait gelirler ise ilgili hesaplarda izlenmemiştir. Kamu İdaresi, bu durumun yazılım güncellemeleri ile çözülebileceğini belirtmiş, ancak tahsilatların dönemsellik ilkesine uygun şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında İzlenmesi Gereken Gelirlerin Bu Hesapta İzlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin muhasebe işlemleri incelendiğinde, peşin tahsil edilen gelecek dönemlere ilişkin kira gelirlerinin 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabında izlenmediği görülmüştür.
İdarenin taşınmaz kiralama iş ve işlemleri incelendiğinde Kira Sözleşmeleri gereğince peşin olarak tahsil edilen yıllık kira bedelinin hatalı muhasebeleştirilerek dönemsellik ilkesine aykırılığa sebebiyet verildiği görülmüştür. 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde “dönemsellik ilkesi” kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır şeklinde tanımlanmıştır. 27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 296’ncı maddesinde gelecek aylara ait gelirler hesabının, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 297’nci maddesi 1’inci fıkrasında gelecek aylara ait olarak peşin tahsil edilen gelirlerin ilgili oldukları ay sonlarında tahakkuk ettirilmek üzere bu hesapta izleneceği, “Hesabın işleyişi” başlıklı 298’inci maddesinde ise peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600 Gelirler hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmı bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabına alacak, tahsil edilen tutarın tamamı 100 Kasa hesabı veya 102 Banka hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma hesabına borç kaydedileceği ve gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenlerin bu hesaba borç, 600 Gelirler hesabına alacak kaydedileceği, Hüküm altına alınmıştır.
Yapılan denetimlerde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre İdarenin taşınmazlarını kiraya verdiği ve bu kiralama işlemlerine yönelik olarak düzenlenen Tip Sözleşmelerin “Kira bedeli ve ödeme şekli” başlıklı 3’üncü maddesinde yıllık kira bedelinin peşin olarak tahsil edileceği hükmünün düzenlendiği görülmüştür. Bu sözleşmeler gereğince 2023 yılı içerisinde bir yıllık kira bedeli olarak peşin 404.884,92 TL tahsil edilmesine rağmen söz konusu tahsilatların tamamının 600 Gelirler hesabında izlendiği, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısımların 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabında, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin ise 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 380-Gelecek aylara ait gelirler ve 480- Gelecek yıllara ait gelirler hesabını çalıştırabilmek adına manuel kayıt yapılmaya çalışıldığı ancak hata mesajıyla karşılaşıldığı, bu nedenle söz konusu işlemlere ait hatanın Hazine ve Maliye Bakanlığının BKMYS’de yapacağı yazılım güncellemesiyle giderilebileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, İdarenin yapılan tahsilatları dönemsellik ilkesine de uygun olacak şekilde muhasebeleştirmesi gerekmektedir. .