|
ÖZET: Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının yanlış kullanımı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde, kira ödemelerinin tamamının 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında izlendiği ve bu hesapta yer alan tutarların ilgili ay sonunda giderleştirilmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 144. maddesi, bu hesabın peşin ödenmiş giderlerin izlenmesi için kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, 146. maddeye göre, içinde bulunulan aya ait giderlerin 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
İdarenin mali tablolarında, cari yılda yapılan kira ödemelerinin tamamının 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında izlendiği ve bu ödemelerin içinde bulunulan aya ait kısımlarının doğrudan giderleştirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca, gelecek aya ait peşin ödenmiş kira giderlerinin ilgili ay sonlarında 630 Giderler Hesabı aracılığıyla kaydedilmesi gereken çıkış kayıtlarının gecikmeli yapıldığı gözlemlenmiştir. Bu durum, mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup, mali tablolarda hatalara yol açmamaktadır. İdare, yapılan bulgulara katıldığını ve kayıtların doğru bir şekilde düzenleneceğini belirtmiştir. Peşin ödenen kira giderlerinin, içinde bulunulan aya ait kısmının 630 Giderler Hesabında giderleştirilmesi ve gelecek aylara ait kısmının 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında izlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca, 180 no.lu hesap üzerinden yapılacak giderleştirme kayıtlarının da mevzuatta belirtilen süre içinde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının Hatalı Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İçinde bulunulan aya ait kısım da dahil olmak üzere yapılan kira ödemelerinin tamamının, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında izlendiği ve bu hesapta takip edilen tutarların alakalı oldukları ay sonunda giderleştirilmedikleri görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının mahiyetinin izah edildiği 144’üncü maddesinde; bu hesabın, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının işleyişine dair 146’ncı maddesinde; peşin ödenmiş giderlerden, içinde bulunulan aya ait olanların 630 Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin bu hesaba kaydedileceği ve gelecek aylara ait giderler hesabında kayıtlı tutarların alakalı oldukları ay sonlarında gider olarak tahakkuk ettirilmesi maksadıyla bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
İdarenin mali tabloları incelendiğinde; cari yılda 3’er aylık dönemler için yapılan kira ödemelerinin tamamının 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında izlendiği, bu şekilde takip edilen ödemelerin kapsamında gelecek aya ait gider mahiyetinde olmayıp doğrudan giderleştirilmesi gereken içinde bulunulan aya dair kısımların bulunduğu ve ayrıca 180 no.lu hesapta izlenen gelecek aya ait peşin ödenmiş kira giderlerinden; alakalı oldukları ay nihayetlerinde 630 Giderler Hesabı vasıtası ile yapılması lazım gelen çıkış kayıtlarının da gecikmeli olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Mevzubahis hesabın yanlış kullanımına dair işlemler mali tablolarda hataya sebebiyet vermese de mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup kayıtların doğru şekilde yapılacağı ifade edilmiştir.
Peşin ödenen kira giderlerinden; içinde bulunulan aya ait kısmın 630 Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirilmesi, gelecek aylara ait olan kısmın ise 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi lazım gelmekte olup 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabından yapılacak giderleştirme kayıtlarının da mevzuatta öngörülen zamanda yapılması gerekmektedir.