|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin peşin tahsil edilen gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde önemli bir eksiklik tespit etmiştir. 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda kayıtlı olan gelirlerin dönem sonunda 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na aktarılmadığı belirlenmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahakkuk zamanına bir yıldan az kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin bu hesaplar arasında aktarılmasını zorunlu kılmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, üniversitenin kira, elektrik ve yakıt gibi gelirleri, tahakkuk zamanına bir yıldan az kalan kısımlarının 380 No.lu Hesaba aktarılmadığı görülmüştür. Bu durum, 480 No.lu Hesapta 583.031,84 TL fazla ve 380 No.lu Hesapta aynı tutarda bir eksiklik yaratmaktadır. Kamu İdaresi, sistemde gerekli tanımlamaların yapılmasına rağmen otomatik kayıtların gerçekleşmediğini belirtmiş, 2024 yılında bu işlemlerin manuel olarak yapılacağı ve daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, peşin tahsil edilen gelirlerin muhasebe kayıtları açısından doğru bir şekilde aktarılması, dönemsellik ilkesinin gerekliliği açısından büyük önem taşımaktadır. 480 No.lu Hesaptan 380 No.lu Hesaba yapılacak aktarımlar, mali tabloların doğruluğunu sağlamak için gereklidir. |
BULGU: Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında Kayıtlı Bulunan Peşin Tahsil Edilmiş Gelirlerin Dönem Sonunda Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına Aktarılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından peşin tahsil edilen ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında muhasebeleştirilmiş olan gelirlerin dönem sonunda 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına aktarılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 347’nci maddesinde; bu hesabın, içinde bulunulan dönemde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 348’inci maddesinde de; dönem sonunda bu hesapta yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek aylara ait gelirler hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in söz konusu hesaba ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 349’uncu maddesinde ise; gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda bu hesaba borç, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, Üniversite tarafından peşin tahsil edilen ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında kayıtlı bulunan kira ve buna bağlı elektrik, yakıt gibi gelirlerden tahakkuk zamanına bir yıldan az kalanların dönem sonunda 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Bu durum, tahakkuk zamanına bir yıldan az zaman kalan söz konusu gelirlerin, düzenlenen bilançoda daha sonraki faaliyet dönemlerine ait olarak gözükmesine ve 480 No.lu Hesabın 583.031,84 TL fazla, 380 No.lu Hesabın ise aynı tutarda eksik gözükmesine sebebiyet vermektedir.
Kamu İdaresi cevabında, 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesabında kayıtlı gelirlerden tahakkuk zamanına bir yıldan az kalanların dönem sonunda 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabının ilgili kodlarına aktarma işleminin yapılması için gerekli tanımlamaların yapılmasına karşın sistem tarafından otomatik olarak yapılması gereken kayıtların yapılmamış olduğu ancak 2024 yılında söz konusu aktarma işlemlerinin manuel olarak yapıldığı, 2024 yılı dönem sonu işlemleri yapılırken bu hususa daha dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; peşin tahsil edilen kira ve benzeri gelirlerden tahakkuk zamanına bir yıldan az kalanların, muhasebenin dönemsellik ilkesi gereği dönem sonunda 480 No.lu Hesaptan 380 No.lu Hesaba aktarımının sağlanması gerekmektedir.