|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin harcama kayıtlarıyla ilgili önemli bulgular sunmaktadır. Rapor, mevcut dönemde ortaya çıkan ancak gelecekteki dönemlere ait olan peşin giderlerin, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler ve 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesapları yerine doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiğini ortaya koymaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu hesapların kullanımı belirli kurallara tabidir; peşin ödenmiş giderlerin doğru bir şekilde izlenmesi gerekmektedir.
Denetim sonucunda, belediyenin sigorta poliçeleri gibi peşin ödenen giderlerinin, vadesine göre uygun hesaplarda değil, doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Önceki yıl yapılan denetimlerde de benzer bir durumun gözlemlendiği ve bu konuda herhangi bir düzeltici adım atılmadığı belirtilmiştir. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, 2025 yılı itibarıyla sigorta poliçelerinin İller Bankası aracılığıyla düzenlenmeye başlanacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, peşin ödenen giderlerin kaydedilmesinde yapılan hatalar, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler, 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler ve 630 Giderler Hesabı’nda yanlış bilgiye yol açmıştır. Bu durum, belediyenin mali kayıtlarının doğruluğunu etkilemektedir ve gerekli düzeltmelerin yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Gelecek Yıllara İlişkin Olarak Yapılan Harcamaların Cari Yıl İçerisinde Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara/yıllara ait olan peşin giderlerin izlendiği 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ile 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılmadığı bunun yerine ödeme tarihi itibarıyla 630 Giderler Hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 144’üncü maddesinde, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 146’ncı maddesinde; peşin ödenmiş giderlerden, içinde bulunulan aya ait olanların 630 Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç, ödenen tutarın tamamının 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan ödenen tutarın tamamının 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yine Yönetmelik’in;
217’nci maddesinde, 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının, dönem içinde ödenen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı;
219’uncu maddesinde ise; içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç; ödenen tutarın tamamının 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan ödenen tutarın tamamının 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak; ayrıca, bu hesapta kayıtlı tutarlardan takip eden dönemde gider hesaplarına yansıtılması gerekenlerin, dönem sonunda bu hesaba alacak, dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Belediyenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; 2024 yılında sigorta poliçeleri gibi peşin ödenen giderlerinin bulunduğu ancak söz konusu ödemelerin vadesine göre 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı ile 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı yerine doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu idaresi cevabında, 2025 yılı itibariyle sigorta poliçelerinin İller Bankasına yaptırılmaya başlanıldığı, vadesine göre İller Bankası payından aylık kesinti yapılmak suretiyle ödendiği belirtilmiştir.
Ancak konu ile ilgili Belediye yetkilileri ile yapılan görüşmede yapılan işlemin belediyenin araçlarının sigorta poliçelerinin İller Bankası AŞ Ankara Bölge Müdürlüğü acenteliği aracılığı ile düzenlenmesi olduğu, her ay düzenlenen araç trafik sigorta poliçe bedellerinin Belediyenin İller Bankası payından kesinti suretiyle tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Dolayısıyla bulgumuzda belirtilen sigorta poliçeleri gibi peşin ödenen tutarların vadesine göre 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ile 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında izlenmediği hususunda bir değişiklik olmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, gerekli kayıtların yapılmaması sonucu peşin ödenen giderler tutarı kadar 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı, 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı ile 630 Giderler Hesabı hatalı bilgi vermiştir.