Gelir Fazlalarının Genel Bütçeye Aktarılmasına İlişkin Olarak Mer’i Mevzuat Hükümlerinde Farklılıklar Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Gelir Fazlalarının Genel Bütçeye Aktarılmasına İlişkin Olarak Mer’i Mevzuat Hükümlerinde Farklılıklar Bulunması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum

Düzenleyici ve denetleyici kurumlarda oluşacak olan gelir fazlalarının genel bütçeye aktarılması gereken sürelerin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nda farklı düzenlenmiş olmasının uygulama açısından sorunlar yarattığı görülmüştür.
5411 sayılı Kanun’un “Kurumun bütçesi, hesap ve harcamaların denetimi” başlıklı 101’inci maddesinde; Kurumun gelirlerinin, giderlerini karşılamasının esas olduğu, Kurum bütçesinin 5018 sayılı Kanun hükümlerinde belirlenen usul ve esaslara göre hazırlanacağı ve kabul edileceği, Kurumun mali yıl sonunda oluşan gelir fazlalarının ise izleyen yılın mart ayı içinde genel bütçeye gelir olarak aktarılacağı, Kurumun bütçe durumunu göz önünde bulundurarak daha önce de aktarma yapabileceği düzenlenmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun konuya ilişkin “Kurumlardan alınacak hasılat payı” başlıklı 78’inci maddesinde ise; düzenleyici ve denetleyici kurumların üçer aylık dönemler itibarıyla oluşacak gelir fazlalarını, her üç ayda bir izleyen ayın on beşine kadar genel bütçeye aktarması gerektiği, söz konusu tutarların süresi içinde ödenmemesi halinde, ödenmeyen tutarların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre gecikme zammı da uygulanmak suretiyle takip ve tahsil edileceği hususu hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) 09.08.2019 tarihinden itibaren “Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulaması” sistemine dahil olduğu, oluşan gelir fazlalarını Tek hazine kurumlar hesabında tuttuğu, 08.08.2018 tarihli ve 17 sayılı Tek Hazine Kurumlar Hesabına Alınacak Kamu İdareleri ve Hesapların Belirlenmesi Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’na uygun olarak izleyen yılın mart ayında genel bütçeye aktardığı tespit edilmiştir.
Gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ı bankalar, finansal kiralama, faktöring ve finansman şirketlerinden her yılın son ayında belirli bir yüzde şeklinde tahsil edilen katılım payından oluşan BDDK’nın bu gelirleri 5018 sayılı Kanun’da belirtilen şekilde gelir fazlası olarak ilk üç ayı takip eden ayın on beşine kadar aktarması halinde kurumun nakit dengesini ayarlayamayacağı ortadadır. Ayrıca yılı sonrasında gereksiz aktarılan gelir fazlalarının geri alınma işlemlerinin de belli bir zamana yayılacak olması nedeniyle takip eden döneme ilişkin Kurum işlemlerinin de aksaması riski ortaya çıkacaktır.
Bu itibarla, 5018 sayılı Kanun ile 5411 sayılı Kanun’un gelir fazlalıklarının genel bütçeye aktarılmasına ilişkin zamanlama farklılığının giderilmesine yönelik bir mevzuat değişikliğinin ivedilikle yapılması gerekmektedir.