|
ÖZET: Gelir fazlası tutarlarının ilgili dönemlerde muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, düzenleyici ve denetleyici kurumların, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 78. maddesi gereğince, üç aylık dönemlerde oluşan gelir fazlalarını genel bütçeye aktarmadığını ortaya koymuştur. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 16.12.2021 tarihli yazısında, bu gelir fazlalarının muhasebeleştirilmesi için belirli hesaplama yöntemleri ve kayıt prosedürleri belirtilmiştir.
Gelir fazlası tutarlarının, ilgili dönem sonunda 363.01.01-5018 Sayılı Kanun Gereği Aktarılan Gelir Fazlaları Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, 9 aylık gelir fazlası tutarlarının ilgili dönem sonunda bu hesaba kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gelir fazlası tutarlarının muhasebe kayıtlarına alınacağını belirtmiştir. Ancak henüz gerekli kayıtların yapılmamış olması, bu konudaki endişeleri sürdürmektedir. Sonuç olarak, gelir fazlası tutarlarının ilgili tahakkuk hesapları aracılığıyla doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, kamu mali yönetiminin etkinliği açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Gelir Fazlası Tutarlarının İlgili Olduğu Dönemlerde Tahakkuk Ettirilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum
SEDDK gelir fazlası tutarlarının ilgili tahakkuk hesapları ile kayıt altına alınmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kurumlardan alınacak hasılat payı” başlıklı 78’inci maddesinin ikinci fıkrasında, düzenleyici ve denetleyici kuramların üçer aylık dönemler itibarıyla oluşacak gelir fazlalarının her üç ayda bir izleyen ayın on beşine kadar genel bütçeye aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu gelir fazlalarının muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 16.12.2021 tarih ve 794893 sayılı yazısında;
Kamu gelirlerinden harcanmayan kısım olarak ifade edilebilen gelir fazlasının sadece ilgili döneme ait geçici mizanda yer alan veriler dikkate alınmak suretiyle [805 Gelir Yansıtma Hesabı-(835 Gider Yansıtma Hesabı-Önceki Dönem Aktarılan Gelir Fazlası)=Aktarılması Gereken Gelir Fazlası] şeklinde hesaplanması,
Aktarılacak gelir fazlası tutarlarının, yevmiye defterine tahakkuk kaydının 630.05.08.10.01- Genel Bütçeye Verilen Paylar Hesabına borç 363.01.01- 5018 Sayılı Kanun Gereği Aktarılan Gelir Fazlaları Hesabına alacak ve ödeme kaydının 363.01.01- 5018 Sayılı Kanun Gereği Aktarılan Gelir Fazlaları Hesabına borç, 103- Verilen Çekler Hesabına alacak olarak kaydedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile Bakanlığın ilgili yazısı gereğince; gelir fazlası tutarlarına ilişkin 363.01.01- 5018 Sayılı Kanun Gereği Aktarılan Gelir Fazlaları Hesabına tahakkuk kayıtlarının bütçe geliri ve bütçe giderleri arasında oluşacak fark esas alınarak üçer aylık dönemler itibariyle yapılması, bu hesaba alınmış olan gelir fazlasına ilişkin nakit aktarımlarının sonraki ayın 15’ine kadar gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Gelir fazlasına ilişkin yapılan kayıtların incelenmesinde; 9 aylık gelir fazlası tutarlarının ilgili olduğu dönem sonunda 363 01.01-5018 Sayılı Kanun Gereği Aktarılan Gelir Fazlaları Hesap ile kayıt altına alınmadan takip eden ayda ödeme aşamasında doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere iştirak edilmiş olup gelir fazlası tutarlarının ilgili olduğu dönem sonunda muhasebe kayıtlarına alınacağı bilgisi verilmiştir. Söz konusu kayıtlar henüz yapılmadığından bulgu konusu hususa ilişkin kanaatimiz devam etmektedir.
Sonuç itibarıyla, gelir fazlası tutarlarının ilgili tahakkuk hesapları kullanılarak kayıt altına alınması gerekmektedir.