ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Sosyal Güvenlik Kurumları’nın Gelir-Gider Modülü bilişim sisteminde, takip durumu hakkında bilgi içermeyen alacakların bulunduğunu ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, idarelerin gelirlerinin tahakkuk ettirilmesi ve alacakların takip ve tahsil işlemlerinin mali hizmetler birimi tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, kamu zararlarının ve para cezalarının zamanaşımına uğramasıyla ilgili düzenlemeler de mevcuttur.

Kuruma ait alacakların tahakkuk, taksitlendirme ve tahsil işlemleri, Genel Müdürlük ve taşra birimleri tarafından Gelir-Gider Modülü aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Ancak, sistemdeki verilerde borç durum açıklama sütununda bilgi bulunmaması, alacakların takip ve tahsilat süreçlerinin eksik işlediğini göstermektedir. Alacakların doğuş tarihinden itibaren tüm süreçlerinin belgeleriyle birlikte izlenebilmesi mümkünken, bazı alacaklara ilişkin icra dosyası açılıp açılmadığı veya tahsilat durumunun ne olduğu gibi bilgilerin eksikliği dikkat çekmektedir.

Bu bağlamda, Gelir-Gider Modülü’nü kullanan tüm birimlerin, alacakların durumuna dair işlemleri sistemde zamanında girmesi ve takip etmesi büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, tahsilat süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesini sağlayacaktır.

BULGU: Gelir-Gider Modülünde Takip Durumuna İlişkin Bilgi Olmayan Alacakların Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları

Gelir-Gider Modülü bilişim sisteminde yer alan alacaklardan takibine ilişkin işlem yapılıp yapılmadığına dair bilgi içermeyenlerin olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun;
60’ıncı maddesinde, idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütme görevinin mali hizmetler birimine verilmiş olduğu,
61’inci maddesinde, muhasebe yetkilisinin gelirlerin ve alacakların tahsilinde görevli olduğu,
74’üncü maddesinde, kamu zararının meydana geldiği ve bu Kanun’da belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen mali yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezalarının zamanaşımına uğrayacağı,
ifade edilmiştir.
Kuruma ait alacakların tahakkuk, taksitlendirme ve tahsil işlemleri, Genel Müdürlük ve taşra birimlerince Gelir-Gider Modülü bilişim sistemi aracılığıyla yapılmakta ve izlenmektedir. Alacakların tam olarak zamanında tahsil edilmesi, sisteme bütün verilerin ve bilgilerin girilmesi ile mümkündür. Sistem üzerinde alacakların doğuş tarihinden itibaren, bütün süreçlerini belgeleriyle birlikte görmek mümkündür. Gelir-Gider Modülünden alınan veride, borç durum açıklama sütununda herhangi bir bilgi girilmeyen alacaklar olduğu tespit edilmiştir. Alacakla ilgili olarak icra dosyası açılıp açılmadığına, alacağın kısmi ya da tamamen tahsilat durumunda olup olmadığına ya da alacağın Hukuk Bilgi Yönetim Sistemine bildirilip bildirilmediğine ilişkin bilgi içermemektedir.
Bu itibarla, tahsilatın zamanında gerçekleştirilmesini teminen, Modülü kullanan tüm birimlerce, alacağın durumuna ilişkin tüm işlemlerin Gelir-Gider Modülüne girilmesi ve takibinin yapılması gerekmektedir.