|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, genel bütçeli idarelerin feshedilen sözleşmelere ait teminatların güncellenmeden gelir kaydedildiğini ortaya koymuştur. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 19. maddesi, yüklenicinin mali acz nedeniyle taahhüdünü yerine getirememesi durumunda sözleşmenin feshedileceğini ve kesin teminatların gelir kaydedileceğini belirtmektedir. Ayrıca, 20. madde, yüklenicinin sözleşme hükümlerine uymaması halinde de benzer bir durumun geçerli olacağını ifade etmektedir.
Kanun’un 22. maddesi, feshedilen sözleşmelere ilişkin kesin teminatların, alındığı tarihten gelir kaydedildiği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan fiyat endeksine göre güncellenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu güncelleme işlemi, yüklenicinin borcuna mahsup edilmeden gerçekleştirilmelidir. Yapılan incelemeler, çeşitli mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde yüklenicilerin taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmelerin feshedildiğini ve teminatların güncellenmeden gelir olarak kaydedildiğini göstermektedir. İdare, bu süreçte gerekli tahsilat işlemlerinin başlatıldığını bildirmiştir. 4735 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri doğrultusunda, feshedilen sözleşmelere ait kesin teminatların güncellenmesi, yasal bir zorunluluk olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Gelir Kaydedilen Teminatlardan Güncelleme İşlemi Yapılmayanların Mevcut Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdare tarafından sözleşmesi feshedilen mal, hizmet ve yapım işlerine ait teminatların güncelleme işlemi yapılmadan gelir kaydedildiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 19’uncu maddesinde; sözleşme imzalandıktan sonra yüklenicinin mali acz içinde bulunması nedeniyle taahhüdünü yerine getirememesi halinde sözleşmenin feshedilerek kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 20’nci maddesinde ise; yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi ve yasak fiil veya davranışlarda bulunması durumunda sözleşmenin idare tarafından feshedilerek kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mezkûr Kanun’un 22’nci maddesinde ise; Kanun’un 19 ve 20’nci maddelerine göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncelleneceği ve güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki farkın yükleniciden tahsil edileceği açıkça belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise; hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle teminat alınan hallerde, alıkonulan tutarın gelir kaydedileceği, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra yapılmayan iş miktarına isabet eden teminat tutarının da güncellenerek gelir kaydedileceği ve gelir kaydedilen teminatların yüklenicinin borcuna mahsup edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yüklenicinin sözleşme hükümlerine göre taahhüdünü yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirememesi durumunda kesin teminatların ve varsa ek kesin teminatların değer kaybını önlemek amacıyla güncellenerek gelir kaydedileceği ve güncelleme işleminden sonra fark oluşması durumunda, bu farkın yükleniciden tahsil edileceği açıktır.
Yapılan incelemede; muhtelif mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle idare tarafından sözleşmelerin feshedildiği ve güncelleme işlemi yapılmadan kesin teminatların gelir olarak kaydedildiği görülmüştür.
İdare, tahsilata ilişkin gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtmiştir.
İdare tarafından 4735 sayılı Kanun’un 19, 20 ve 21’inci maddeleri gereğince feshedilen sözleşmeler kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için alınan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar güncellenmesi gerekmektedir.