|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında, özel bütçeli idarelerin feshedilen mal ve yapım işlerine ait teminatları güncellemeksizin gelir kaydettiği tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 19 ve 20. maddeleri, yüklenicinin taahhüdünü yerine getirememesi durumunda sözleşmenin feshedilmesi ve kesin teminatların gelir kaydedilmesini öngörmektedir. Ayrıca, bu teminatların güncellenmesi gerektiği de belirtilmiştir.
Kanunun 22. maddesi, feshedilen sözleşmelere ilişkin kesin teminatların, alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenmesini zorunlu kılmaktadır. Güncelleme işlemi yapılmadığında, yüklenicinin teminatlarının değer kaybı yaşaması söz konusu olmaktadır. Denetim sonuçları, idarenin yüklenicilerin taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle feshedilen sözleşmelerde kesin teminatları güncellemeksizin gelir kaydettiğini ortaya koymuştur. Bu durum, İdareye Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu ile bildirilmiş ve yasal süreçlerin başlatılması gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Gelir Kaydedilen Teminatların Güncelleme İşleminin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İdare tarafından sözleşmesi feshedilen mal ve yapım işlerine ait teminatların güncelleme işlemi yapılmadan gelir kaydedildiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 19’uncu maddesinde; sözleşme imzalandıktan sonra yüklenicinin mali acz içinde bulunması nedeniyle taahhüdünü yerine getirememesi halinde sözleşmenin feshedilerek kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 20’nci maddesinde ise; yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi ve yasak fiil veya davranışlarda bulunması durumunda sözleşmenin idare tarafından feshedilerek kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mezkûr Kanun’un 22’nci maddesinde ise; Kanun’un 19 ve 20’nci maddelerine göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncelleneceği ve güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki farkın yükleniciden tahsil edileceği açıkça belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise; hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle teminat alınan hallerde, alıkonulan tutarın gelir kaydedileceği, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra yapılmayan iş miktarına isabet eden teminat tutarının da güncellenerek gelir kaydedileceği ve gelir kaydedilen teminatların yüklenicinin borcuna mahsup edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yüklenicinin sözleşme hükümlerine göre taahhüdünü yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirememesi durumunda kesin teminatların ve varsa ek kesin teminatların değer kaybını önlemek amacıyla güncellenerek gelir kaydedileceği ve güncelleme işleminden sonra fark oluşması durumunda, bu farkın yükleniciden tahsil edileceği açıktır.
Yapılan incelemede; muhtelif mal alımları ile yapım işlerinde, yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle idare tarafından sözleşmelerin feshedildiği ve güncelleme işlemi yapılmadan kesin teminatların gelir olarak kaydedildiği görülmüştür. İlgili durum İdareye Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik 25
Denetim Raporu
bildirilmiş ve tahsilata ilişkin yasal sürecin takibi için gerekli çalışmaların başlatıldığı belirtilmiştir.
İdare tarafından 4735 sayılı Kanun’un 19, 20 ve 21’inci maddeleri gereğince feshedilen sözleşmeler kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için alınan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar güncellenmesi gerekmektedir.