|
ÖZET: Gelir kaydedilen yüklenici teminatının, Büyükşehir Belediyesine ait kısmının ilgili belediyeye aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir Belediyesi ile yapılan protokolle üstlenilen Gölcük Mahallesi’ndeki yapım işi, yüklenicinin kusurları nedeniyle feshedilmiştir. İhaleye 22.06.2021 tarihinde çıkılmış ve 16.448.637,31 TL bedelle sözleşme imzalanmıştır. Projenin tamamlanma süresi 450 gün olarak belirlenmişken, işin ilerleme yüzdesi %52,05 seviyesine ulaşmış ve toplamda 10.578.600,10 TL ödeme yapılmıştır. Ancak, yüklenicinin sürekli gecikmeleri nedeniyle sözleşme 21.05.2024 tarihinde feshedilmiş ve 1.000.000,00 TL teminat gelir kaydedilmiştir.
Protokolde yer alan maddelere göre, yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda zarar gören tarafın tazmin talep edebileceği belirtilmiştir. Sözleşmenin feshi nedeniyle her iki idarenin de gelir kaybı yaşadığı anlaşılmaktadır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde, yüklenicinin taahhütlerini yerine getirmemesi halinde sözleşmenin feshedilebileceği ve idarenin uğradığı zararların yükleniciden tazmin edileceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, Gölcük Mahallesi projesinin gelirlerinin paylaşımına ilişkin düzenlemeler de mevcuttur; ancak, yüklenici teminatının tamamı Ödemiş Belediyesi tarafından gelir kaydedilmiş, Büyükşehir Belediyesine herhangi bir gelir aktarımı yapılmamıştır. Bu durum, yükleniciye karşı menfi tespit davası açılmasını ve gelirlerin paylaşımını gerektirmektedir. |
BULGU: Gelir kaydedilen Yüklenici Teminatından Büyükşehir Belediyesinin Hissesine Düşen Kısmın İlgili Belediyeye Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Büyükşehir Belediyesi ile imzalanan protokolle ortaklaşa üstlenilen yapım işinin yüklenici kusurundan kaynaklanan sebepler sonucu feshedilmiş olduğu ve yüklenici teminatından gelir yazılan kısmının Büyükşehir Belediyesine gönderilmediği görülmüştür.
Gölcük Mahallesi Gölcük Otel İkmal İnşaatı ve Gölcük Gölü 2 ‘nci Etap 1 ‘inci Kısım Rekreasyon Alanı Düzenlenmesi Yapım İşi 22.06.2021 tarihinde ihale edilmiş olup 08.07.2021 tarihinde 16.448.637,31 TL bedelle sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme de işin süresi 450 gün olarak belirlenmiş olup 04.10.2022 tarihinde iş bitim tarihi olarak belirlenmiştir. Yapım işine toplam 10.578.600,10 TL hakkediş ödenmiş olup işin ilerleme yüzdesi %52,05 seviyesindedir. Yüklenici süre uzatımları verilmesine rağmen imalatların gecikmesi ve iş programında geri kalınması sebebiyle 21.05.2024 tarihinde iş feshedilmiş ve 1.000.000,00 TL teminat İdare tarafından gelir yazılmıştır.
16.07.2021 tarih 839 meclis kararıyla 14.557.044,02 TL ( Proje maliyetinin %75’i) ortak proje bedeli olarak Büyükşehir Belediyesi tarafından taahhüt edilmiştir. Söz konusu protokolün Diğer Hususlar başlıklı 7’nci maddesinde; “Taraflardan birinin yukarıda belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesi ya da gecikmeye neden olması halinde zarar gören taraf müspet veya menfi tüm zararların karşı taraftan tazminin talep edebilecektir.” Denilmekte olup söz konusu otel inşaatı sebebiyle ilgili iki idare de yapım işinin bitirilememesi sebebiyle gelir kaybı yaşamaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşmenin Feshi ve Tasfiye Durumları” başlıklı 47’nci maddesinde; “… (2) İdare aşağıda belirtilen hallerde sözleşmeyi fesheder;
a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,
b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanununun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. (Ek cümle: 08.08.2019-30856 R.G./38. md., yürürlük: 18.08.2019) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanan nedenlerle yapılan iş miktarının iş programının gerisinde kaldığı ve kalan sözleşme süresinde işin fiilen bitirilmesinin fen ve sanat kuralları çerçevesinde mümkün olmadığı hallerde sözleşmede yer alan iş bitim tarihi beklenilmeden sözleşme (a) bendine göre feshedilebilir. (b) bendinde yer alan “sözleşmenin uygulanması” ibaresinden sözleşmenin imzalandığı tarih ile kesin kabul tarihi arasındaki süreç anlaşılır… (7) Gelir kaydedilen teminatlar, yüklenicinin borcuna mahsup edilemez. (8) 4735 sayılı Kanunun 19, 20 ve 21 inci maddelerine göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, yükleniciler hakkında 4735 sayılı Kanunun 26 ncı madde hükümlerine göre işlem yapılır. Ayrıca, sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirilir.” denilmektedir.
Maddede İdarenin sözleşmenin feshi sebebiyle uğradığı zararların ziyanların yükleniciye tazmin ettirilmesi gerektiği açıkça hüküm altına alınmıştır.
İlgili protokolün Yararlanma Hakkı ve Kapsamı başlıklı 6’ncı maddesinde; “Gölcük Mahallesi Gölcük Otel İkmal İnşaatı ve Gölcük Gölü 2 ‘nci Etap 1 ‘inci Kısım Rekreasyon Alanı Düzenlenmesi Yapım İşi Ödemiş Belediyesine ait olup yıl içinde yapılacak her türlü gelir getirici faaliyetten elde edilen net gelirin %10 u İzmir Büyükşehir Belediyesine takip eden yılın Mart ayının 20’sine kadar ödenecektir.” Hükmü konulmuştur. Ayrıca yapım işinin gerçekleştirilememesi sebebiyle gelir yazılan kesin teminatın tamamı Ödemiş Belediyesi tarafından gelir yazılmış olup proje maliyetinin %75’ine katlanan Büyükşehir Belediyesine herhangi bir gelir aktarımı yapılmamıştır.
Sonuç olarak ortak protokolle yüklenilen yapım işi sebebiyle İdarenin zararı mevcut olup bu gecikme sebebiyle oluşan zarar için yükleniciye menfi tespit davası açılması gerekmektedir. Ayrıca gelir yazılan kısmının proje maliyetine katılma oranında paylaşılması gerekmektedir.