|
ÖZET: Gelir tahakkukları ile muhasebeleştirilen tutarlar arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, il belediyesi gelir servisi tarafından tahakkuk ettirilen gelir tutarları, muhasebe kayıtlarıyla örtüşmemektedir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlık işlemlerini belirli bir düzen içinde kaydetmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de gelirlerin zamanında ve eksiksiz bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı itibarıyla gelir servisleri tarafından tahakkuk kaydı yapılan konutlara ait elektrik ve havagazı tüketim vergisinin 15.952.413,25 TL olarak kaydedilirken, muhasebe kayıtlarında bu tutarın 31.548.778,50 TL olarak göründüğü tespit edilmiştir. Benzer şekilde, işgal harcı için tahakkuk kaydı 2.288.101,92 TL iken, muhasebe kayıtlarında 3.054.685,79 TL olarak yer almaktadır. Bu tutarsızlıklar, mali tablolarda 600 Gelirler Hesabı’nın 16.362.949,12 TL hatalı görünmesine yol açmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir. Gelir tahakkuklarına ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi, mali tabloların doğru ve eksiksiz görünmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Gelir Tahakkukları ile Muhasebeleştirilen Tutarların Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin gelir servisi tarafından tahakkuk ettirilen gelir tutarları ile muhasebeleştirilen tutarların uyumlu olmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe sistemi” başlıklı 49’uncu maddesinde, kamu idarelerinin, gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemleri ile garantilerini ve yükümlülüklerini, belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydederek tutması gerektiği hükmü düzenlenmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt zamanı, kamu gelir ve giderleri ile bütçe gelir ve giderlerinin yılı” başlıklı 16’ncı maddesinde, bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği ve kamu gelir ve giderlerinin tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterileceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 16’ncı maddesinde ise, kamu idarelerinde, gelirlerin tarh, tahakkuk, tahsil iş ve işlemlerinden sorumlu olan görevlilerin, bu işlemleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan sorumlu olduğu hükmü, aynı Yönetmelik’in 600 Gelirler Hesabının işleyişini anlatan 369’uncu maddesinde ise tahakkuk bölümünden verilen tahakkuk bordrolarının toplamından gelir yazılması gereken tutarların 600 Gelirler Hesabına alacak kaydının yapılması gerektiği hükmü düzenlenmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu idarelerinin tahakkuk eden gelirlerinin zamanında ve eksiksiz bir şekilde ilgili olduğu mali yılın hesaplarında belirli bir düzen içinde kaydedilmesi ve mali yönetim sürecinde sorumlu olanların bu süreci takip etmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 2024 yılı sonu itibariyle gelir servislerince; tahakkuk kaydı yapılan 15.952.413,25 TL tutarındaki konutlara ait elektrik ve havagazı tüketim vergisinin muhasebe kayıtlarında 31.548.778,50 TL olarak görüldüğü, 2.288.101,92 TL tahakkuk kaydı yapılan işgal harcının, muhasebe kayıtlarında 3.054.685,79 TL olarak izlendiği tespit edilmiştir.
Gelir servislerince tahakkuk ettirilen gelir kalemleri ile muhasebe kaydına alınan tutarlar arasında farklılıkların bulunması, mali tablolarda 600 Gelirler Hesabının 16.362.949,12 TL tutarında hatalı görünmesine neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında bulguya iştirak edilmiş olup, gerekli düzeltme işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından, mali tabloların tam ve eksiksiz görünmesini sağlamak amacıyla gelir tahakkuklarına ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.