|
ÖZET: Gelirlerden Alacaklar Hesap Gruplarının gelir servisindeki tahakkuk tutarları ile mali tablolardaki tutarların uyumsuzluğu, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin gelir biriminde kayıtlı olan gelirlerden alacaklar tutarları ile tahakkuk bordrolarında yer alan tutarlar arasında belirgin farklılıklar gözlemlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 87. maddesi gereğince, tahakkuk bordroları düzenlenerek muhasebe birimine iletilmesi gereken gelirlerden alacak tahakkuklarının, muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir.
31 Aralık 2022 itibarıyla gelir servisi tahakkuk icmal raporunda tahakkuk tutarı 1.850.315.234,46 TL, tahsilat tutarı ise 1.720.168.235,69 TL olarak belirlenmiştir. Buna karşın, muhasebe biriminden alınan 2022 yılı gelir kesin hesabında tahakkuk tutarı 1.830.272.523,34 TL olarak kaydedilmiştir. İki rapor arasındaki 19.535.197,00 TL’lik farkın, gelirlerden alacaklar hesabında faiz tahakkuk kaydı yapılmadan gerçekleştirilen tahsilatlardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu durum, tahakkuk ve tahsilat tutarlarının muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olmadığını göstermektedir. Denetim sonucunda, idarenin tahakkuk işlemlerinin gelir biriminde gerçekleşen tahakkuklara uygun şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. İlgili mevzuata uygun bir muhasebe sisteminin, tahakkuk ve tahsilat servisindeki kayıtlarla muhasebe kayıtlarının birebir uyumlu olmasını zorunlu kıldığı belirtilmiştir. İdare, tespit edilen bulgulara ilişkin gerekli işlemleri başlatmış ve uyumsuzlukların giderilmesi için adımlar atmıştır. |
BULGU: Gelirlerden Alacaklar Hesap Gruplarının Gelir Servisindeki Kayıtlı Tahakkuk Tutarları ile Mali Tablolardaki Tahakkuk Tutarlarının Uyumlu Olmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Gelirlerden Alacaklar Hesap Grubunda kayıtlı tutar ile gelir biriminin kayıtlarında yer alan gelirlerden alacaklar tutarının birbirinden farklı olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 87’nci maddesine göre; ilgili servislerce tahakkuk bordroları ya da tahakkuk fişleri düzenlenerek muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkuklarının, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır. Gün içindeki gelirlerden alacak tahakkukları gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. İlgili mevzuatı uyarınca diğer kamu idarelerinden alınması gereken yardımlar, paylar veya benzeri gelirler ile nakden alınacak hâsılat ve kâr payları tahakkuk ettiğinde gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilir. Tahakkuk servislerince günlük olarak düzenlenip tahakkuk kaydının yapılması için muhasebe servisine verilen tahakkuk bordrolarının iki nüsha düzenlenip birinci nüshasının muhasebe servisinde, ikinci nüshasının ilgili tahakkuk servisinde saklanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 31.12.2022 tarihi itibari ile gelir servisi tahakkuk icmal raporunda tahakkuk tutarı 1.850.315.234,46 TL, tahsilat tutarı ise 1.720.168.235,69 TL olarak görülmektedir. Muhasebe biriminden alınan 2022 yılı gelir kesin hesabında yer alan tahakkuk tutarı 1.830.272.523,34 TL, ret ve iadeler düşürülmüş haliyle tahsilat tutarı ise 1.739.703.432,88 TL olarak görülmektedir.
Gelir servisi tahakkuk icmal raporunda yer alan 1.850.315.234,46 TL tahsilat tutarı ile gelir kesin hesabında yer alan 1.830.272.523,34 TL tahsilat tutarı arasında ki fark olan 19.535.197,00 TL’nin 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarlara faiz tahakkuk kaydı yapılmaksızın tahsilat yapılmasından kaynaklandığı görülmüştür.
Başka bir deyişle, tahakkuk servisinde kayıtlı bulunan tahakkuk ve tahsilat tutarları ile ile muhasebe kayıtlarında yer alan tahakkuk ve tahsilat tutarları birbiriyle uyumluluk arz etmemektedir. Mevzuata uygun işleyen bir muhasebe sisteminde, muhasebe kayıtları ile tahakkuk-tahsilât servisi kayıtlarının birebir uyumlu olması gerekmektedir. Ancak İdare muhasebe kayıtları ile tahakkuk-tahsilât servisi kayıtlarındaki tutarlarda farklılıklar mevcuttur.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu konusu tespite iştirak edildiği ve gerekli işlemlerin mevzuat gereklerine uygun olarak başlatıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin tahakkuk işlemlerini gelir biriminde gerçekleşen tahakkuklara uygun olarak muhasebeleştirmesi gerekmektedir.